Evden çalışma modeli, sunduğu esneklik ve zaman tasarrufuyla modern iş hayatının vazgeçilmez bir parçası haline gelse de çalışanların ruh sağlığı üzerindeki etkileri tartışılmaya devam ediyor. Saygın bilim dergisi Science’ta yayımlanan kapsamlı bir araştırma, günlerce insan teması olmadan tek başına evden çalışan kişilerin, ofis ortamında bulunanlara kıyasla çok daha yüksek düzeyde psikolojik yıpranma ve sosyal izolasyon yaşadığını ortaya koydu.
Yaklaşık 580 binden fazla katılımcının verilerini içeren 15 yıllık izleme sonuçlarına göre, pazarlama gibi uzaktan yürütülebilen meslek gruplarında psikolojik sorunların arttığı saptandı. Harvard Üniversitesi ekonomi profesörlerinden Amanda Pallais, evde geçirilen sürenin uzaması ve mesai sonrası dışarı çıkma oranlarının düşmesi nedeniyle insanların günü hiç kimseyle temas kurmadan bitirdiği gün sayısında ciddi bir sıçrama yaşandığına dikkat çekti.
İzolasyonun bedeli sigara ve tansiyon kadar ağır
Evden çalışmanın trafik stresini azaltması, kıyafet serbestliği ve ev içi sorumlulukları kolaylaştırması gibi avantajları bulunuyor. Buna karşın uzmanlar, özellikle tek başına yaşayan bireylerde baş gösteren derin yalnızlık hissinin insan sağlığına etkilerini kontrolsüz tansiyon ve sigara kullanımının oluşturduğu risklerle kıyaslıyor. Ayrıca uzaktan çalışmanın, genç profesyonellerin kariyer basamaklarını tırmanmasında hayati rol oynayan iş ağı (network) kurma şansını daralttığı vurgulanıyor.
Ofise zorunlu dönüş tek başına çare değil
Şirket yöneticilerinin çalışanları fiziksel olarak ofise döndürme çabaları da her zaman olumlu sonuç vermiyor. Amerikalı psikolog Tammy Allen, sadece aynı binada bulunmanın sağlıklı ve samimi bir iletişimi garanti etmediğini belirtiyor. Uzmanlar, destekleyici ve samimi bir atmosfer sağlamayan geleneksel ofis baskısının çalışanlarda tükenmişliği daha da tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Nitekim Gallup tarafından paylaşılan veriler, çalışanların ezici çoğunluğunun ne tamamen evden ne de sadece ofisten çalışmayı tercih ettiğini ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 61’i hibrit modeli en ideal çalışma yöntemi olarak görürken, hibrit çalışanlar daha dengeli bir özel yaşam ve düşük stres düzeyi rapor ediyor.
Kafe ve ortak mekanlar “üçüncü alan” işlevi görüyor
Psikolog Dr. Constance Noonan Hadley, yalnızlık hissini bertaraf etmenin yolunun bireyin kendini güvende ve değerli hissettiği ortamlardan geçtiğini ifade ediyor. Hadley’in araştırmaları, ev ve şirket ortamı dışındaki “üçüncü alanların” çalışanlar için kritik bir sığınak olduğunu gösteriyor.
Kafeler ve ortak çalışma alanları, ofisteki rekabetçi ve stresli hiyerarşiden uzaklaşma imkanı sağlarken, evdeki mutlak yalnızlığı da kırıyor. Bir kahve siparişi esnasında barista ile yapılan kısa bir sohbet veya yan masadaki biriyle kurulan göz teması dahi bireye sosyal aidiyet duygusu aşılamaya yetiyor. Uzmanlar, iş verimini korurken psikolojik bütünlüğü muhafaza etmenin yolunun, bu tür dengeli ara mekanları çalışma rutinine dahil etmekten geçtiğini vurguluyor.
