Ünlü girişimci Elon Musk’ın desteklediği ve üretken yapay zekâ araçlarıyla hayata geçirilen “Odysseia” (The Odyssey) projesinin ilk bölümü izleyiciyle buluştu. X platformundaki “Grok Imagine” hesabı üzerinden yayımlanan yaklaşık 7 dakikalık pilot bölüm, karakter animasyonları, seslendirmeler ve diyalog kalitesi nedeniyle sinema eleştirmenleri ile izleyicilerin yoğun tepkisiyle karşılaştı.
Wonder Studios ve yönetmen Dave Walker iş birliğiyle hazırlanan yapım, Musk’ın xAI tarafından geliştirilen Grok modeline dayalı görsel üretim araçlarının sinemadaki potansiyelini kanıtlama vaadi taşıyordu. Ancak yayımlanan ilk kesit, görsel üretim teknolojilerinin anlatı sanatındaki sınırlarına ve sektör çalışanlarının haklarına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Tepkilerin odağında ruhsuz yüzler ve tutarsız sahneler var
İngiliz The Telegraph gazetesinde yer alan ve sanat çevrelerinde yankı bulan değerlendirmede, yapımdaki karakterlerin donuk bakışları ve duygudan yoksun ses tonları sert biçimde eleştirildi. Eleştirmenler, mimiklerdeki yapaylığın sahneleri “zombi filmlerini andıran bir atmosfere” sürüklediğini savundu.
Görsel devamlılık sorunlarının da öne çıktığı yapımda, ana karakter Odysseus’un eşi Penelope’nin yüz hatlarının sahneden sahneye belirgin biçimde değişmesi dikkat çekti. Savaş sekanslarının Zack Snyder imzalı 300 Spartalı filmini anımsatan epik anlar barındırdığı kabul edilse de genel tablonun “ruhtan yoksun” kaldığı ve mekanik diyalogların hikâyenin dramatik ağırlığını gölgelediği vurgulandı. X platformunda kısa sürede 6,8 milyonun üzerinde görüntülenmeye ulaşan video, sosyal medya kullanıcılarını da ikiye böldü.
Christopher Nolan ile başlayan kadro polemiği
Yapay zekâ projesinin arka planında, Musk’ın ünlü yönetmen Christopher Nolan’ın yönettiği ve Homeros’un aynı adlı destanını beyaz perdeye taşıyan sinema filmine yönelik sert eleştirileri yer alıyor.
Nolan’ın yönettiği ve Matt Damon’ın İthaka Kralı Odysseus’u canlandırdığı dev yapım, Temmuz 2026’da vizyona girmiş ve ilk hafta sonunda küresel gişede 264 milyon dolar hasılat elde etmişti. Ancak Musk, Truvalı Helen rolü için Kenyalı-Meksikalı oyuncu Lupita Nyong’o’nun seçilmesine karşı çıkarak Nolan’ın Oscar katılım kriterlerini karşılamak adına “özgünlüğünü yitirdiğini” öne sürmüştü.
Buna karşılık Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi kuralları, belirli rollerin belirli etnik kökenlere verilmesini şart koşmuyor; yapım ekibi, staj imkânları ve pazarlama gibi dört temel kriterden ikisinin karşılanmasını yeterli görüyor. Nyong’o ise mitolojik uyarlamalarda oyuncuların kimlik sınırlarının ötesine geçebilme özgürlüğünü savunmuştu.
Yapay zekâ sinema sektörünü nasıl etkiliyor?
Musk’ın Homeros metnine “tarihsel olarak daha sadık” bir yapım sunma iddiası, mitolojik metinlerin doğası gereği tartışma yarattı. Tanrılar, canavarlar ve kurgusal olaylarla bezeli bir antik destanın salt görsel yapay zekâ çıktılarıyla belgesel hassasiyetinde yansıtılamayacağını belirten sinema yazarları, asıl sorunun yaratıcı insan dokunuşunun eksikliği olduğunu kaydediyor.
Hollywood ve sendika kurallarının sınırları
Üretken yapay zekâ teknolojilerinin film sektöründeki hızlı yükselişi, 2023 yılındaki Hollywood grevlerinin de ana maddeleri arasında yer almıştı:
- Oyuncular Sendikası (SAG-AFTRA): Üyelerin dijital kopyalarının veya ses klonlarının üretilmesinde açık rıza ve adil telif ödemesini zorunlu kılıyor.
- Yazarlar Birliği (WGA): Yapım şirketlerinin yapay zekâ tarafından üretilen içerikleri insan yazarlara zorla dayatamayacağını ve bu çıktıların bağımsız yazar eseri sayılamayacağını hükme bağlıyor.
- Akademi Regülasyonları: 99. Akademi Ödülleri kuralları kapsamında Akademi, aday yapımlarda üretken teknolojilerin hangi aşamada kullanıldığını ve nihai eserdeki doğrudan insan katkısını denetleme hakkını saklı tutuyor.
İlk bölümüyle teknik ve sanatsal açıdan tartışma yaratan yapımın sonraki bölümlerinin nasıl bir anlatı çizgisi izleyeceği merakla bekleniyor.
