Suriye’de Şam’ın Doğu ve Batı Guta bölgelerine 21 Ağustos 2013 tarihinde düzenlenen sarin gazlı kimyasal silah saldırısının 13. yıl dönümünde kurbanlar anıldı. Suriyeli sivil ve resmi temsilciler ile katliamdan sağ kurtulanlar, sivilleri hedef alan bu savaş suçunun zaman aşımına uğramayacağını belirterek Esed rejimi yetkililerinin adalet önünde hesap vermesi çağrısını yineledi.
“Sessiz ölüm” tanıklıkları ve sivil savunma arşivleri
Suriye Kültür Bakanlığı yayımladığı video mesajla anma sürecine katılırken, Suriye Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raid es-Salih, katliamın insanlık vicdanında derin bir yara açtığını ve faillerin yargılanmasının vazgeçilmez bir öncelik olduğunu vurguladı.
Suriye Sivil Savunması (Beyaz Baretliler) ise o geceye ait kayıtları “Kahır Sesleri” başlığıyla paylaşarak kurbanların 13 yıldır uluslararası adalet beklediğini duyurdu. Katliam sırasında sahada görev yapan ilk yardım görevlileri ve sağlık personeli, nefes darlığı çeken çocuklara ilaç ve solunum cihazı yetersizliği sebebiyle yalnızca su dökerek müdahale etmeye çalıştıkları trajik anları aktardı.
21 Ağustos 2013 gecesi neler yaşandı?
Muhaliflerin kontrolünde bulunan Zemelka, Ayn Terma, Cober ve Muaddamiye beldeleri, 21 Ağustos 2013 gecesi yoğun bir bombardımanın ardından Kalamun Dağları’nda konuşlu 155. Tugay birliklerinden fırlatılan sarin gazı başlıklı karadan karaya füzelerle hedef alındı:
-
Saldırının Zamanı: Gece saat 02.31’de başlayan kimyasal füze atışları sabah 05.21’e kadar aralıklarla devam etti.
-
BM Heyeti Şam’daydı: Saldırı, Birleşmiş Milletler kimyasal denetim heyetinin önceki iddiaları araştırmak üzere Şam’da bulunduğu sırada gerçekleştirildi.
-
Can Kaybı Bilançosu: Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR) verilerine göre; 201’i kadın, 107’si çocuk olmak üzere en az 1127 sivil hayatını kaybetti, binlerce kişi zehirli gazdan etkilendi.
Faillerin yargılanması ve uluslararası hukuk
Suriye muhalefeti ve insan hakları örgütleri, saldırının doğrudan rejim komutanlarından Tuğgeneral Gassan Abbas’ın gözetiminde icra edildiğini belgelemişti. Aradan geçen 13 yıla rağmen adli süreçlerin sonuçsuz kalmasını eleştiren sivil toplum temsilcileri, kimyasal silah kullanımının evrensel ceza hukuku kapsamında zaman aşımına uğramayacak bir insanlığa karşı suç olduğunu vurguluyor.
