Çin, uzay taşımacılığında operasyonel hızını ve kapasitesini gözler önüne seren dikkat çekici bir başarıya imza attı. Ülke genelindeki üç farklı fırlatma merkezinden havalanan dört farklı roket modeli, yaklaşık 45 saatlik zaman dilimi içerisinde yüklerini başarıyla yörüngeye taşıdı. Hem kamu kuruluşlarının hem de özel uzay şirketlerinin katıldığı bu seri, Pekin’in uzay yarışındaki lojistik kabiliyetini ve ticari fırlatma pazarındaki yükselişini somutlaştırdı.
Uzun yıllar boyunca devlet güdümlü programlarla yürütülen Çin uzay endüstrisi, özel sektör girişimlerinin pazara dahil olmasıyla fırlatma sıklığını ve araç çeşitliliğini hızla artırıyor. Gerçekleştirilen operasyonlar, telekomünikasyon ağlarından radarla yer gözlemine kadar çok boyutlu yörünge hedeflerini kapsadı.
Özel sektörden internet takımyıldızlarına takviye
Fırlatma maratonu, LandSpace şirketine ait “Zhuque-2E” roketiyle başladı. Kuzeybatı Çin’deki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden gönderilen roket, 10 uyduyu alçak Dünya yörüngesine ulaştırdı. Şirket, bu görevin roket ailesinin dokuzuncu uçuşu olduğunu ve geniş çaplı bir internet takımyıldızı kurulumu kapsamında ilk kez kullanıldığını açıkladı.
Bu operasyondan yaklaşık 15,5 saat sonra OrienSpace tarafından geliştirilen “Gravity-1” sahneye çıktı. Şanghay açıklarındaki bir deniz platformundan fırlatılan katı yakıtlı dev roket, 9 uyduyu daha yörüngeye taşıdı. Bu uydular, küresel çapta geniş bant internet hizmeti sunmak üzere nihai olarak 15 bin uyduya ulaşması planlanan “Qianfan” (Bin Yelken) takımyıldızına katıldı. Böylece iki özel fırlatmayla kısa sürede ağa 19 yeni uydu eklenmiş oldu.
Devlet devleri devreye girdi: Yer gözlemi ve SatNet
Özel şirketlerin hamlesinin ardından devlet destekli uzay programı devreye girdi:
- Long March 12 görevi: Hainan Adası’ndaki Wenchang Uzay Fırlatma Alanı’ndan havalanan Çin Havacılık ve Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketi’ne (CASC) ait roket, 13 bin uydudan oluşması hedeflenen ulusal “SatNet” internet ağına ait 9 uyduyu yörüngeye bıraktı.
- Kuaizhou-11 ile kapanış: Long March 12’den sadece iki saat sekiz dakika sonra Jiuquan’dan fırlatılan Kuaizhou-11 roketi, ticari yer gözlem şirketi Spacety için hazırlanan 2 radar gözlem uydusunu yörüngesine başarıyla ulaştırarak 45 saatlik rekor seriyi tamamladı.
Yeniden kullanılabilir roket yarışında yeni sayfa
Pekin yönetimi art arda gerçekleştirdiği fırlatmaların yanı sıra görev maliyetlerini düşürmeyi amaçlayan yeniden kullanılabilir roket teknolojilerine odaklanıyor. ABD merkezli SpaceX’in öncülük ettiği bu alanda son dönemde önemli adımlar atan Çin, Temmuz 2026’da “Long March 10B” roketinin ilk aşamasını bir deniz platformuna başarıyla indirmişti.
Ağustos ayında ise LandSpace firması “Zhuque-3” roketinin ilk aşamasını yörünge görevi sonrasında geri getirmeyi başardı. Uzmanlar, fırlatma sıklığının artırılması ve roket parçalarının yeniden kullanılabilir hale getirilmesinin, Çin’in küresel uzay pazarındaki rekabet gücünü kalıcı şekilde pekiştireceğini vurguluyor.
