Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk’ün görev süresinin 4 yıl daha uzatılması talebi, BM Genel Kurulu’ndaki oylama öncesinde Rusya ve İsrail’in sert muhalefetiyle karşılaştı. Türk’ün görev süresinin uzatılması teklifi, üye ülkeler arasında görüş ayrılıklarına yol açtı.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Ekim ayında ilk 4 yıllık dönemi sona erecek olan Avusturyalı hukukçu Volker Türk’ü, Ekim 2030’a kadar görevde kalmak üzere yeniden aday gösterdi. Ancak Rusya, Türk’ün görev süresinin yalnızca 2026 yılı sonuna kadar (yaklaşık iki ay) uzatılmasını öngören karşı bir teklif sundu.
Eleştirilerin hedefindeki isim
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini sürdüren Volker Türk; Rusya’nın Ukrayna’daki askeri müdahalesine, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına ve ABD’deki göçmen gözaltı merkezlerindeki ölüm vakalarına yönelik açık eleştirileriyle tanınıyor. Ayrıca ABD ile İran arasındaki askeri gerilimler konusunda da tepkisini dile getirmişti.
İsrail ve Rusya’nın yanı sıra ABD yönetiminin de Türk’ün ikinci dönem adaylığına şüpheyle yaklaştığı ve 4 yıllık uzatmaya karşı çıktığı ifade ediliyor. İsrail tarafı, Türk’ün Gazze’deki tutumunu eleştirirken; BM çalışanları dahil bazı çevreler ise Türk’ün Gazze’de yaşananları resmen “soykırım” olarak nitelememesinden dolayı hayal kırıklığı yaşadıklarını ifade etmişti.
Rusya: “Karar yeni genel sekretere bırakılmalı”
Rusya’nın BM Daimi Temsilciliği tarafından yapılan açıklamada, Volker Türk’ün 4 yıllığına yeniden atanmasının, yıl sonunda görevi devredecek olan yeni BM Genel Sekreteri’nin kendi ekibini seçme hakkını elinden alacağı savunuldu. Moskova yönetimi, insan hakları yapısının hassasiyeti göz önüne alındığında bu kararın “keyfi” olduğunu iddia etti.
Avrupa ve Afrika’dan destek
Açıklanan itirazlara rağmen Avusturyalı diplomat Volker Türk; Avrupa ülkeleri ve Latin Amerika devletlerinin büyük bir kısmından güçlü destek alıyor. Afrika Birliği tarafından hazırlanan diplomatik bir notta da Türk’ün yeniden atanması teklifine herhangi bir itiraz belirtilmediği kaydedildi.
1993 yılında ihdas edilen BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği makamı, dünya genelinde hak ihlallerine karşı durmak, BM Genel Sekreteri’ne insan hakları politikaları konusunda danışmanlık yapmak ve küresel ölçekte özgürlüklerin korunmasını savunmakla görevli en üst düzey BM mercii konumunda bulunuyor.
