Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Dünya Kaşifleri (Earth Explorer) araştırma programı kapsamında geliştirdiği “FLEX” (Fluorescence Explorer) uydusunu uzaya göndermek için son aşamaya geçti. Fransız Guyanası’ndaki Avrupa Uzay Limanı’nda yakıt ikmali tamamlanan araştırma uydusunun, 15 Eylül’de Vega-C roketiyle fırlatılması planlanıyor. Görev, insan gözünün algılayamadığı fotosentez parıltısını uzaydan ölçerek küresel bitki örtüsü sağlığını takip edecek.
Fotosentezin gizli ışığı uzaydan haritalanacak
Güneş ışığından enerji alan bitkiler, emdikleri ışık enerjisinin tamamını fotosentez sürecinde kullanmaz; küçük bir kısmı uzaydan ölçülebilen zayıf bir floresan ışıma olarak çevreye yayılır. FLEX uydusu üzerinde yer alan özel spektrometre donanımı, bu ışıma seviyesindeki anlık değişimleri kaydederek fotosentez aktivitesini doğrudan ölçecek.
Sistem, yeryüzündeki bitkilerin maruz kaldığı çevresel baskıları görünür belirtiler ortaya çıkmadan tespit edebilme yeteneğiyle öne çıkıyor:
Erken uyarı mekanizması: Kuraklık, aşırı sıcaklık dalgaları veya yetersiz yağış gibi etkenlerle strese giren bitkilerin yaydığı sinyal yoğunluğu değişiyor. Bu sayede bilim insanları tarımsal verim kaybını ve ekolojik bozulmaları önceden saptayabilecek.
Yüksek çözünürlüklü küresel veri: Uydu, fotosenteze bağlı floresan ışımanın 300×300 metre mekânsal çözünürlüğe sahip ilk küresel haritalarını çıkaracak.
Karbon ve su döngüsü modellemesi: Elde edilen veriler, bitki örtüsünün atmosferden karbondioksit emme kapasitesini ve gezegenin karbon-su döngülerini daha hassas modellemeye yardımcı olacak.
3,5 yıllık görev için hazırlıklar tamamlandı
Fransa’nın Nice kentinden gerçekleştirilen iki haftalık deniz yolculuğunun ardından temmuz ortasında fırlatma merkezine ulaşan FLEX uydusuna yaklaşık 30 kilogramlık özel yakıt yüklendi. Bu yakıt, uydunun roketten ayrıldıktan sonraki yönlendirme manevralarını yapmasını ve en az 3,5 yıl sürecek bilimsel görevini planlanan yörüngede sürdürmesini sağlayacak.
ESA Fırlatma Kampanyası Direktörü Frank de Bruijn, yakıt ikmalinin takvime uygun tamamlandığını belirterek, bir sonraki aşamada uydunun roket adaptörüne monte edileceğini ve Vega-C roketinin koruyucu gövdesine yerleştirileceğini aktardı. Gelişmiş gözlem kapasitesine sahip uydu, iklim değişikliğinin tarım alanları ve orman ekosistemleri üzerindeki baskılarını küresel ölçekte izleyecek.
