Bağımsız yazılımcı “Laserphile”, küresel e-ticaret devi AliExpress’in kullanıcı cihazlarını tanımlamak ve hareketlerini izlemek amacıyla duyulamayan gizli bir ses dalgası yöntemi kullandığını ortaya çıkardı. ABD merkezli teknoloji haber sitesi Cybernews ve TechSpot tarafından aktarılan bilgilere göre olay, yazılımcının arka planda müzik dinlerken AliExpress sitesine her girişinde müziğin otomatik olarak kesilmesiyle tesadüfen fark edildi.
Tarayıcı ve bilgisayar sesini kapatmasına rağmen sorunun çözülmemesi üzerine sitenin kaynak kodlarını inceleyen geliştirici, platformun insan kulağı tarafından işitilemeyen “sessiz bir ses sinyali” çaldığını belirledi.
Yarasa sonarı mantığıyla çalışan takip sistemi
AliExpress’in uyguladığı yöntem, yarasaların yön bulma veya denizaltıların sonar prensibine benzer şekilde işliyor:
Sessiz sesin tepkisi: Site arka planda duyulmayan bir ses dosyası oynatıyor ve her bilgisayarın ses donanımı bu sinyale kendine has mikroskobik tepkiler veriyor.
Cihaz kimliği çıkarma: Sinyalin geri dönüş biçimi; işletim sistemi, işlemci modeli, ses kartı sürücüsü ve tarayıcı türüyle birleştirilerek her kullanıcıya özel, taklit edilemez bir “donanım parmak izi” (fingerprint) oluşturuluyor.
Ses kilitlenmesi: Sistem bu sessiz sinyali aktif bir ses akışı olarak gördüğü için arka planda çalan diğer müzik veya ses uygulamalarını otomatik olarak durduruyor.
E-ticaret platformları standart olarak bot hesapları engellemek ve indirim kuponlarının suistimal edilmesini önlemek amacıyla çerez (cookie) ve cihaz parmak izi teknolojilerini kullanıyor. Ancak uzmanlar, sessiz ses dalgalarıyla yapılan bu gelişmiş takibin kullanıcının rızası ve bilgisi dışında yapılması nedeniyle ciddi bir gizlilik ihlali oluşturduğunu vurguluyor.
Kullanıcılar bu takibi nasıl engelleyebilir?
AliExpress cephesinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, standart tarayıcı eklentileri bu takip kodunu doğrudan engelleyemiyor.
Buna karşın gizlilik odaklı tarayıcılar olan Brave ve Firefox‘un, arka planda çalışan bu tür ses işleme kodlarını engelleyerek parmak izi çıkarılmasını durdurabildiği belirtildi. Hatta Brave tarayıcısı, resmi sosyal medya hesapları üzerinden yaptığı paylaşımla söz konusu takip mekanizmasını tamamen etkisiz hale getirebildiğini duyurdu.
