Kuzey Amerika genelinde yüz milyonlarca dişbudak (ash) ağacının ölümüne yol açan istilacı zümrüt kül böceği (Agrilus planipennis), orman ekosistemi ve kereste endüstrisi için büyük bir tehdit oluşturmayı sürdürüyor. Teksas A&M Orman Servisi tarafından yayımlanan son rapor, zararlının hem kentsel hem de kırsal ağaçlık alanlarda hızla yayılarak eyaletteki 5 yeni bölgeyi daha istila ettiğini ortaya koydu.
Rapora göre; Delta, Erath, Hardin, Walker ve Wood idari bölgelerinde böceğin varlığı ilk kez resmen kayıtlara geçti. 2016 yılında Teksas’ta ilk kez tespit edilmesinden bu yana durdurulamayan bu istilacı türün menzilini sürekli genişletmesi, çevre yetkililerini ve orman uzmanlarını alarma geçirdi.
Mor tuzaklarla iz sürülüyor: Sinsi ve ölümcül tehdit
Böceğin yayılma haritası, Teksas A&M Orman Servisi’nin eyalet genelinde yürüttüğü özel izleme programı ve kurulan mor renkli yapışkan tuzaklar vasıtasıyla takip ediliyor:
- Uçuş mevsiminde denetim: Ergin böceklerin aktif olduğu şubat-mart aylarında kurulan tuzaklar ağustos ayına kadar sahada tutuluyor. 2026 sezonu tuzak çalışmaları tamamlansa da ağaçlardaki belirtilerin yıl boyu incelendiği belirtiliyor.
- Gözle görülmeyen tehlike: Yaklaşık 1,3 santimetre boyunda ve parlak metalik yeşil renkteki böcekler, ağaçlara yerleştikten sonra ilk evrelerde dışarıdan neredeyse hiç belirti vermiyor.
- Ağacın damarlarını tıkıyor: Kabuk altına yerleşen larvalar “S” harfi şeklinde tüneller açarak ağacın su ve mineral iletim kanallarını tamamen koparıyor. İlerleyen safhalarda ise tepe tacında kuruma, kabuk çatlakları, ağaçkakan faaliyetinde artış ve erginlerin çıkarken bıraktığı “D” biçimli karakteristik delikler gözlemleniyor.
İnsan eliyle yayılıyor: “Odunu yerel kaynaktan alın”
Uzmanlar, böceğin doğal uçuş mesafesinin sınırlı olduğunu ancak istilanın asıl olarak insan hareketliliğiyle yayıldığını vurguluyor. Enfekte olmuş şömine odunları, tomruklar ve işlenmemiş dişbudak kerestelerinin bir bölgeden diğerine taşınması, zararlının yüzlerce kilometrelik mesafeleri birkaç saat içinde aşmasına neden oluyor.
Teksas Orman Servisi yetkilileri, vatandaşlara kamp veya ısınma amaçlı yakacak odunları yalnızca kullanılacağı yerel kaynaklardan temin etmeleri ve işlenmemiş ağaç ürünlerini uzun mesafeler boyunca nakletmemeleri yönünde kritik uyarılarda bulunuyor.
