Güney Afrika siyaseti, eski Cumhurbaşkanı Jacob Zuma’nın kurucusu olduğu muhalefetteki uMkhonto weSizwe (MK) Partisi’nden gelen şok bir ihraç kararıyla çalkalanıyor. Parti yönetimi, Jacob Zuma’nın kızı Duduzile Zuma-Sambudla ve milletvekili Nlamulo Ndlela’nın üyeliklerine son verildiğini duyurdu. Bu hamle, siyasi analistler tarafından Zuma ailesinin 2024 genel seçimleri öncesinde kurulan parti üzerindeki hanedanlık nüfuzuna vurulmuş ağır bir darbe olarak yorumlanıyor.
Parti Genel Sekreteri Sifiso Nhlovolo tarafından yapılan resmi açıklamada, ihraç kararının arkasında her iki ismin “örgütün birliğini, disiplinini ve uyumunu baltalayan” bir dizi kamuoyu açıklaması ve eyleminin yer aldığı belirtildi. Nhlovolo, partinin Jacob Zuma’nın gölgesinde bir “aile vakfı veya şirketi” gibi algılanmasının önüne geçmek adına bu sert adımı atmak zorunda kaldıklarını vurguladı.
İhraç getiren skandallar zinciri
Yerel basında çıkan analizlere göre, Duduzile Zuma-Sambudla’nın parti içindeki varlığı uzun süredir tartışma konusuydu. Genel Sekreter Nhlovolo, Duduzile’nin özellikle sosyal medya platformlarında parti liderliğini ve hiyerarşisini hedef alan, içeride çatlaklara yol açan paylaşımlarını ihraç gerekçesi olarak gösterdi. Milletvekili Ndlela ise Mayıs ayında izinsiz bir basın toplantısı düzenlediği için zaten parti sözcülüğü görevinden alınmıştı.
Bardağı taşıran son damla ise yakın zamanda hayatını kaybeden Milletvekili Mozi Ntshangase’nin hastalık ve cenaze sürecinde yaşananlar oldu. Parti yönetimi, ikilinin hasta milletvekilini ailesinin haberi olmadan başka bir sağlık kuruluşuna naklettiğini, ayrıca cenazeye katılmama ve ölüm hakkında kamuoyuna açıklama yapmama yönündeki doğrudan emirleri çiğnediğini belirtti.
Sabıkası kabarık bir siyasi geçmiş
Duduzile Zuma-Sambudla’nın siyasi kariyeri daha önce de büyük skandallarla sarsılmıştı. 2025 yılında, ülkede 300’den fazla kişinin ölümüyle sonuçlanan Temmuz 2021 ayaklanmalarını X (eski adıyla Twitter) hesabı üzerinden kışkırttığı gerekçesiyle “şiddete azmettirmekle” suçlanmış ve Durban Yüksek Mahkemesi bu paylaşımların olaylarda rol oynadığına hükmetmişti.
Aynı yıl Duduzile’nin, Ukrayna savaşına katılmaları için Rusya’ya gönderilen 12’den fazla erkeğin devşirilmesi sürecine dahil olduğu iddia edilmiş, hakkında açılan ceza davalarının ardından parlamentodaki koltuğundan istifa etmek zorunda kalmıştı. Ayrıca parti içinde eski Genel Sekreter Floyd Shivambu’ya yönelik hakaret amade yorumlarına rağmen uzun süre cezasız kalması, teşkilat içinde “torpil ve çifte standart” huzursuzluğuna yol açmıştı.
“Babamın bana ihanet ettiğini düşünmüyorum”
İhraç kararının ardından Duduzile Zuma-Sambudla ve Nlamulo Ndlela, kararın hukuka aykırı ve tamamen siyasi saiklerle alındığını savunarak konuyu yargıya taşıyacaklarını açıkladı. Kararın açıklandığı sırada Jacob Zuma’nın da Johannesburg’da bulunması dikkat çekerken, Duduzile babasını suçlamadığını belirtti. Gazetecilere konuşan Duduzile, “Babamın bana ihanet ettiğini kesinlikle düşünmüyorum” diyerek aile içi bir krizin sinyalini vermekten kaçındı ancak bu kararın partinin gelecekteki liderlik dengelerini nasıl etkileyeceği henüz bilinmiyor.
