İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, “Ulusal Basra Körfezi Günü” dolayısıyla yayımladığı mesajda, bölgedeki deniz güvenliği ve ABD ile yaşanan gerilime dair sert açıklamalarda bulundu. Pezeşkiyan, Washington yönetiminin uyguladığı deniz ablukasının uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve bölge halklarının çıkarlarını hedef aldığını savundu.
“Güvenlik sadece kıyı ülkeleriyle sağlanır”
Basra Körfezi’ni “İran’ın ulusal kimliğinin ve egemenliğinin sembolü” olarak tanımlayan Pezeşkiyan, bölgenin yabancı askeri müdahalelere açık bir alan olmadığını kaydetti. Körfez güvenliğinin ancak kıyıdaş ülkelerin iş birliğiyle tesis edilebileceğini belirten İran lideri, “Her türlü deniz ablukası ve kısıtlama girişimi başarısızlığa mahkumdur.” dedi.
Hürmüz Boğazı’nda “saygı” şartı
Tahran’ın seyrüsefer özgürlüğüne bağlı olduğunu ancak bunun karşılıklı saygı çerçevesinde yürümesi gerektiğini ifade eden Pezeşkiyan, “İran, Hürmüz Boğazı’nın koruyucusu olarak deniz güvenliğini sağlamaya devam edecektir. Ancak bu ilkelerin uygulanması, milletimizin egemenliğine saygı duyulmasıyla mümkündür.” değerlendirmesinde bulundu. Pezeşkiyan ayrıca, bölgedeki güvensizliğin ana sorumlusu olarak ABD ve İsrail’i işaret etti.
Krizin arka planı: Boğazlar ve ablukalar
Bölgedeki gerilim, 28 Şubat’ta başlayan askeri çatışmaların ardından İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla tırmanmıştı. Bu hamle küresel petrol fiyatlarında yüzde 80’e varan bir artışa yol açtı. 8 Nisan’daki ateşkes denemesine rağmen, Pakistan arabuluculuğundaki görüşmelerden sonuç çıkmaması üzerine ABD, 13 Nisan’da İran’a yönelik kapsamlı bir deniz ablukası başlatmıştı.
Son günlerde Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda karşılıklı gemi alıkoyma ve müdahale olaylarıyla derinleşen kriz, küresel enerji arz güvenliğini tehdit etmeye devam ediyor. Pezeşkiyan’ın bu son çıkışı, Tahran’ın stratejik su yolları üzerindeki denetiminden geri adım atmayacağının sinyali olarak yorumlanıyor.
