“Hormon dengeleyici” kapsüllerden kolajen tozlarına, vitamin sakızlarından özel serumlara kadar uzanan geniş bir ürün yelpazesi, orta yaş dönemindeki kadınlara yönelik devasa bir sektöre dönüştü. Geçmişte konuşulması tabu sayılan menopoz dönemi günümüzde sosyal medya ve ünlülerin reklam kampanyalarıyla görünürlük kazanırken, şık ambalajlar ve gençleşme vaatleriyle satılan ürünlerin yüksek etiket fiyatları ile sundukları gerçek faydalar arasındaki uçurum tartışma konusu oldu.
The Guardian verilerine göre küresel menopoz takviyeleri pazarı yalnızca 2024 yılında yaklaşık 17 milyar dolarlık hacme ulaştı; bu rakamın 2030 yılına kadar 23 milyar dolara çıkması bekleniyor. Amerikan Menopoz Derneği Tıbbi Direktörü Dr. Stephanie Faubion, firmaların orta yaş kadınların yüksek alım gücünü fark ettiğini belirterek, “Geç kalmış bir ilgi, uzun süre göz ardı edilen sorunlara çözüm üretmek yerine karmaşık biyolojik süreçlere pahalı ve hızlı çözümler pazarlayan bir endüstri yarattı” değerlendirmesinde bulunuyor.
Kapsüllerin içindeki içerikler geleneksel vitaminlerden farksız
İngiltere merkezli tüketici hakları kuruluşu “Which?”, 45 yaş üstü ve menopoz sürecindeki kadınlar için üretilen 26 popüler takviyeyi ve içerdikleri 80’den fazla etken maddeyi mercek altına aldı. Yapılan bağımsız incelemede, incelenen hiçbir ürünün bu döneme özel bir fayda sağladığını kanıtlayamayarak tavsiye kriterlerini karşılayamadığı belirlendi.
Laboratuvar ve içerik analizleri, pazarlanan ürünlerin büyük çoğunluğunun sıradan multivitaminlerden farksız olduğunu, yalnızca cüzi miktarlarda bitkisel ekstreler eklendiğini ortaya koydu. Örneğin, çiğnenebilir formdaki vitamin sakızlarının günlük dozajı için günde altı adet tüketilmesi gerektiği, tüketicilerin aynı vitamin değerini standart bir üründen 20 kat daha pahalıya satın alabildiği saptandı.
Hangi içerik ne kadar işe yarıyor?
Beslenme ve kadın sağlığı uzmanları, genel besin değerleri ile sıcak basması veya uykusuzluk gibi döneme özgü belirtilerin birbirine karıştırılmaması gerektiğine dikkat çekiyor:
- Kalsiyum ve D Vitamini: Kemik yoğunluğunun korunması açısından hayati önem taşır; ancak menopoz kaynaklı sıcak basması, terleme veya ruh hali değişimlerini tedavi etmez.
- Magnezyum: Uyku kalitesine destek sağlayabilir; fakat ani ateş basmalarını önlediğine ya da kilo artışını engellediğine dair klinik bir kanıt bulunmuyor.
- Fitoöstrojenler (Soya İzoflavonları ve Kırmızı Yonca): Östrojeni taklit eden özellikleri nedeniyle tercih edilse de sıcak basmalarını azalttığına yönelik bilimsel bulgular çelişkili kalıyor.
- Karayılan Otu (Black Cohosh): Gece terlemeleri için bazı ekstrelerin faydalı olabileceği öne sürülse de geniş çaplı tıp otoriteleri kesin bir etkinlik doğrulamıyor.
- Çuha Çiçeği Yağı: Hormon dengesi iddiasıyla satılmasına rağmen menopoz şikayetlerini hafiflettiğine dair güçlü bir klinik veri bulunmuyor.
“Yeniden gençleş” sloganıyla kaygılar ticarete dönüştürülüyor
Sektörün yalnızca vitamin değil, yaşlanma belirtilerini tamamen durdurma iddiası taşıyan bir “kusursuzluk” algısı sattığı belirtiliyor. Klinik araştırmalara dayandığı öne sürülen birçok pazarlama mesajının şirket destekli kısıtlı anketlerden ibaret olduğu görülüyor.
İngiltere Reklam Standartları Kurumu (ASA), Mart 2026’da menopoz semptomlarını doğrudan “önlediğini” ya da “tedavi ettiğini” iddia eden çeşitli takviye reklamlarına yanıltıcı bilgi gerekçesiyle yasaklama getirdi.
Uzmanlar, kadınların “menopoz vergisi” ödemeden sağlıklarını koruyabilmesi için protein ve kalsiyum ağırlıklı dengeli beslenme, direnç egzersizleri ve uyku hijyenine odaklanmalarını tavsiye ediyor. Günlük yaşamı olumsuz etkileyen şiddetli belirtilerde ise rastgele takviyeler denemek yerine doğrudan bir kadın doğum uzmanına başvurulması gerektiği vurgulanıyor.
