Yapay zeka teknolojileri, kısa sürede basit metinler üreten deneysel araçlardan karmaşık kodlama, tıbbi teşhis ve otonom görevleri yürüten stratejik sistemlere dönüştü. Eski Beyaz Saray Orta Doğu Özel Temsilcisi tarafından kaleme alınan analizde; yapay zeka alanında üstünlük kuran aktörlerin ekonomi, ordu ve istihbarat alanlarında belirleyici avantaja sahip olacağı ve bu yarışın 21. yüzyılın küresel liderlerini tayin edeceği vurgulandı.
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında eylül ayında Washington’da yapılan zirvede yapay zekanın ana gündem maddeleri arasında yer aldığı hatırlatılan yazıda, Washington yönetiminin Pekin ile yaşanan teknolojik rekabette liderliği korumaya odaklandığı belirtildi.
Körfez ülkelerinde “Yapay zeka egemenliği” hedefi
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi Körfez ülkelerinin teknoloji yarışına yalnızca tüketici olarak değil, kendi kurallarını koyan stratejik ortaklar olarak katıldığı ifade edildi. Bölge yönetimleri; verilerin yerel yasalara tabi olmasını, Arapça dil ve kültürüne uyumlu modellerin geliştirilmesini ve işlem gücünün kendi topraklarında inşa edilmesini kapsayan “yapay zeka egemenliği” ilkesini benimsiyor.
- Limanlar, elektrik şebekeleri, enerji tesisleri ve su arıtma merkezleri gibi kritik altyapıların güvenliği doğrudan yapay zeka sistemlerine bağlanıyor.
- Güvenlik açıklarının hızla yayıldığı siber tehdit ortamında, savunma kapasitesinin saldırgan aktörlerden daha hızlı güncellenmesi zorunlu görülüyor.
- ABD teknoloji devleriyle kurulan ortaklıklar, yerel insan kaynağının yetiştirilmesini ve altyapı bağımsızlığının güçlendirilmesini hedefliyor.
Milyarlarca dolarlık dev yatırımlar ve ortaklıklar
Körfez genelinde enerji bolluğu ve devasa sermaye gücü, Amerikan çip ve yazılım üreticileriyle stratejik anlaşmalara dönüştürülüyor:
- Suudi Arabistan: Kamu Yatırım Fonu (PIF) bünyesinde kurulan Humain şirketi, 2030 yılına kadar 1,9 gigavatlık veri merkezi kapasitesine ulaşmayı planlıyor. Şirket, NVIDIA ile 18 bin gelişmiş çipi kapsayan 500 megavatlık enerji ortaklığı kurarken, AMD ile de 10 milyar dolarlık iş birliği yürütüyor.
- Birleşik Arap Emirlikleri: Abu Dabi merkezli G42, Mubadala desteğiyle OpenAI, Oracle, NVIDIA ve Cisco ortaklığında “Stargate BAE” projesini hayata geçiriyor. 5 gigavatlık ortak kampüsün 200 megavatlık ilk etabının 2026 yılı içinde faaliyete geçmesi hedefleniyor.
- Katar: Katar Yatırım Otoritesi (QIA) bünyesinde kurulan Qai, Brookfield ile 20 milyar dolarlık altyapı ortaklığı kurarak küresel yapay zeka yatırımlarını genişletiyor.
- Microsoft: Şirket; Humain, G42 ve Qai ile koordineli olarak Suudi Arabistan, BAE, Katar ve Kuveyt’e 2030 yılına kadar 10 milyar doları aşan yatırım yapacağını duyurdu.
Analizde, Körfez yönetimlerinin sahip olduğu sermaye, enerji ve vizyon ile ABD merkezli ileri çip mimarisi ve model üretim kabiliyetinin birleşmesinin, iki tarafın da teknoloji yarışında tek başına elde edebileceğinden çok daha hızlı ve güvenli bir küresel üstünlük sağlayacağı kaydedildi.
