Kuzey Afrika’daki Sahra Çölü kaynaklı devasa bir toz kütlesi, rüzgarların etkisiyle Türkiye ve Akdeniz Havzası’na doğru harekete geçti. Meteorolojik tahmin modellerine göre, bugünden itibaren başlayacak olan çöl tozu taşınımı yaklaşık 10 gün boyunca yurt genelinde etkili olacak. Özellikle batı illerinden giriş yapacak olan bu mineral tozları, gökyüzünde puslu bir görünüme ve hava kalitesinde belirgin bir azalmaya yol açacak.
Yılda yaklaşık 180 milyon ton tozun atmosfere karıştığı Sahra Çölü’nden gelen bu akım, sadece yerel bir hava olayı değil, küresel atmosfer dolaşımının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, toz taşınımının önümüzdeki pazartesi gününe (18 Mayıs) kadar etkisini sürdüreceğini ve bu tarihten itibaren yurdu terk edeceğini öngörüyor.
Sağlık riski: Dışarı çıkarken dikkat
Çöl tozları; astım, bronşit, KOAH ve alerjik rahatsızlıkları olan bireyler için ciddi sağlık riskleri barındırıyor. Atmosferde asılı kalan ince partiküllerin akciğerler üzerinde olumsuz etkiler yarattığı bilimsel çalışmalarla desteklenirken; yaşlıların, çocukların ve kronik hastaların tozun yoğun olduğu saatlerde açık havada bulunmaması tavsiye ediliyor.
Hava kalitesi indeksinin riskli seviyelere ulaşması durumunda vatandaşların ağır fiziksel aktivitelerden kaçınması ve dışarı çıkmak zorunda kalan hassas grupların maske kullanması öneriliyor. Öte yandan, tozun yağışla birleştiği bölgelerde görülebilecek “çamurlu yağmur” nedeniyle araç ve bina yüzeylerinde kirlenmeler yaşanabileceği belirtiliyor.
Doğanın mineral deposu gökyüzünden geliyor
Olumsuz sağlık etkilerine rağmen çöl tozları, ekosistemin dengesi için hayati bir önem taşıyor. Demir ve fosfor bakımından zengin olan bu mineral parçacıkları, binlerce kilometre taşınarak okyanuslardaki planktonların ve Amazon yağmur ormanlarının en önemli besin kaynağını oluşturuyor.
Bununla birlikte, uzmanlar bu 10 günlük süreçte vatandaşların meteorolojik uyarıları yakından takip etmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle hava kalitesinin kırmızı veya mor seviyeye ulaştığı bölgelerde, bireysel koruma önlemlerinin artırılması büyük önem taşıyor.
