ABD Başkanı Donald Trump, başkent Washington’da bulunan Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi’ne giden dış yürüyüş yollarına uyarı levhaları yerleştirilmesini öngören yeni bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Kararname kapsamında müze ziyaretçileri, sergilenen içeriklerin “doğru bilgiler sunabilmesi için yenilenmesi ve düzeltilmesi gerektiği” konusunda uyarılıyor.
Söz konusu adım, muhafazakâr çevrelerin Amerikan kültür ve eğitim kurumlarına yönelik eleştirilerinin ardından geldi. Beyaz Saray tarafından hazırlanan 162 sayfalık raporda, müze yönetimini üstlenen Smithsonian Kurumu’nun Amerikan tarihini nesnel bir şekilde sunmak yerine toplumsal dönüşüm aracı olarak kullandığı iddia edildi.
Kurucu babalar ve Hristiyanlık vurgusu eksik bulundu
Beyaz Saray raporunda, müzedeki sergilerin Amerikan tarihinin temel yapı taşlarını göz ardı ettiği savunuldu. Rapora göre müzede George Washington ve Thomas Jefferson gibi kurucu liderlere ayrılmış ana bir sergi bulunmazken, Benjamin Franklin gibi isimlerin ise yalnızca kölelikle olan bağları üzerinden taraflı biçimde öne çıkarıldığı ileri sürüldü.
Ayrıca raporda, Hristiyan inancının ve dini kurumların ABD’nin kuruluşundaki birleştirici rolünün küçümsendiği, bunun yerine Hristiyanlığın bir “baskı aracı” olarak sunulduğu iddialarına yer verildi. Müze Müdürü Anthea Hartig ise bu eleştirilerin ardından Kongre’deki bir komite oturumunda Cumhuriyetçi milletvekillerinin sert sorularıyla karşı karşıya kaldı.
Kültürel kurumlarda “woke” ideolojisi tartışması
Başkan Trump’ın bu kararı, göreve başlamasından bu yana kültür ve sanat kurumlarını muhafazakâr çizgi doğrultusunda yeniden şekillendirme politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Cumhuriyetçi kanat, müzelerde “woke” (toplumsal adaletsizliklere karşı duyarlılık odaklı akım) ideolojisinin hakim olduğunu savunuyor.
Trump yönetimi daha önce de benzer adımlar atarak Başkan Yardımcısı JD Vance’e Smithsonian müzelerindeki içerikleri inceleme yetkisi vermiş, bazı müze müdürlerini görevden almış ve kültür merkezlerinin yönetim kadrolarında değişikliklere gitmişti. Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi önündeki uyarı levhalarının ne kadar süre kalacağı ise henüz netlik kazanmadı.
