ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ticaret ortaklarının “aşırı üretim kapasitesi” gerekçesiyle hazırladığı yeni gümrük vergisi yaptırımlarını erteleme kararı aldı. Bloomberg’ün konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Washington, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Donald Trump arasında 24 Eylül’de başkent Washington’da gerçekleşecek kritik ikili zirve öncesinde gerilimi tırmandırmamak adına raporun açıklanmasını erteledi.
Masadaki yüzde 7,5’lik tarife planı
ABD yönetiminin, liderler zirvesinden önce yayımlamayı planladığı ticaret raporunda Çin menşeli ürünlere yüzde 7,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını tavsiye etmesi bekleniyordu. Nihai tarife oranının değişip değişmeyeceği henüz netlik kazanmazken, söz konusu yüzde 7,5’lik artışın yürürlüğe girmesi durumunda Trump’ın ikinci başkanlık döneminde Çin mallarına getirdiği toplam ek vergi yükü yaklaşık yüzde 20 seviyesine ulaşacak. Pekin yönetimi, bu seviyenin iki ülke arasında sağlanan mevcut ticaret ateşkesinin tavan sınırıyla uyumlu olduğunu daha önce açıklamıştı.
Ertelenen adım, Washington’ın Şi ile yapılacak müzakerelerde tarifeleri doğrudan bir pazarlık kozu olarak kullanmayı amaçladığı şeklinde yorumlanıyor.
Yüksek Mahkeme sonrası Madde 301 formülü
Trump yönetiminin attığı bu adımlar, ABD Yüksek Mahkemesi’nin geçtiğimiz şubat ayında acil ekonomik yetkilere dayanılarak tek taraflı getirilen gümrük vergilerini iptal etmesinin ardından hız kazandı. Beyaz Saray, yasal boşluğu doldurabilmek amacıyla 1974 Ticaret Kanunu’nun 301. Maddesi üzerinden yeni soruşturma süreçleri başlattı:
- Aşırı üretim kapasitesi: Mart ayında Çin, Japonya, Güney Kore ve AB üyelerinin de aralarında bulunduğu 16 ticaret ortağının sanayideki yapısal kapasite fazlası incelemeye alındı.
- Zorla çalıştırma soruşturması: Aynı dönemde 60 ülkeyi kapsayan ayrı bir soruşturma açıldı; ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), temmuz ayında Japonya ve Güney Kore dahil 58 ülkeye zorla çalıştırma gerekçesiyle yüzde 12,5’e varan yeni gümrük tarifeleri getirme kararı aldı.
Washington ile Pekin arasındaki görüşmelerde nadir toprak elementleri tedariki, teknoloji kısıtlamaları ve ikili ticaret dengesi gibi dosyaların yanı sıra yeni vergi paketlerinin geleceği de liderler düzeyinde masaya yatırılacak.
