Fransız Le Monde gazetesinde yayımlanan ve Chloé Ouveri imzası taşıyan kapsamlı araştırma, Rusya’nın “Alabuga Start” adlı program üzerinden yürüttüğü uluslararası iş gücü devşirme stratejisini gözler önüne serdi. İddialara göre Rusya; Afrika ve Asya’nın ardından son dönemde Latin Amerika ülkelerindeki genç kadınları da hedef alarak turizm, otelcilik ve lojistik alanlarında kariyer vaatleriyle ülkeye çekiyor.
Ancak Rusya’ya giden yabancı uyruklu kadınların önemli bir kısmının, Tataristan Cumhuriyeti’ne bağlı Alabuga Özel Ekonomik Bölgesi’ndeki askeri tesislerde çalışmaya zorlandığı belirtiliyor.
Şahid İHA’larının montajında çalıştırılıyorlar
Alabuga Özel Ekonomik Bölgesi, 2022 yılından bu yana Rusya’nın askeri insansız hava aracı (İHA) üretiminde stratejik bir merkez haline geldi. Ukrayna ile devam eden savaş, Batı yaptırımları ve iç piyasadaki iş gücü eksikliği nedeniyle Rus makamları, askeri üretim kapasitesini sürdürebilmek için yabancı iş gücüne yöneldi.
Söz konusu tesislerde çalışan genç kadınların, İran tasarımı olan ve Rusya’da yerlileştirilerek “Geran-2” ile “Geran-3” adlarıyla üretilen “Şahid” tipi intihar İHA’larının montaj hatlarında görevlendirildiği aktarıldı.
Cazip vaatler ve acı gerçekler
2024 yılı itibarıyla Latin Amerika genelinde yapay zekayla üretilen içerikler ve yerel sosyal medya fenomenleri (influencer) aracılığıyla yürütülen kampanyalarda şu vaatler öne çıkarıldı:
-
Aylık Maaş: 500 doları aşan net gelir imkânı.
-
Ulaşım ve Barınma: Rusya’ya uçak bileti desteği ve düşük maliyetli konaklama.
-
Sosyal Güvence: Sağlık sigortası ve mesleki istikrar garantisi.
Buna karşın daha önce tesiste çalışmış Afrikalı kadınların tanıklıkları bambaşka bir tablo ortaya koyuyor. Eski çalışanlar; günde 12 saati bulan ağır çalışma şartlarından, tehlikeli kimyasal maddelere korumasız maruz kalmaktan ve özgürlüklerinin kısıtlanmasından şikâyet ediyor. Ülkelerine dönmek isteyenlerin pasaportlarına el konulduğu ve istismara uğradıkları da iddialar arasında yer alıyor.
Küresel nüfuz mücadelesinin bir parçası
Analistler, “Alabuga Start” projesinin yalnızca askeri tesislere ucuz iş gücü sağlamakla kalmadığını, aynı zamanda Moskova’nın Soğuk Savaş döneminden kalan ilişkilerini tazeleyerek Latin Amerika ve Afrika’daki siyasi nüfuzunu artırma stratejisinin bir parçası olduğunu değerlendiriyor.
Sputnik ve RT Espanol gibi Rus devlet yayın organlarının yanı sıra dijital propaganda araçlarının kullanıldığı bu süreç, küresel kamuoyunda Rusya imajını güçlendirmeyi hedefliyor. Bazı uzmanlar ise Moskova’nın bu tür sıra dışı yöntemlere başvurmasının, geleneksel gücünün gerilediğini ve askeri-sanayi alanda ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu gösterdiğini savunuyor.
