Kızıl Gezegen’i uzaktan gözlemlemekle yetinmek istemeyen Çin, gezegen keşifleri tarihinin en kritik adımlarından birini atmaya hazırlanıyor. Pekin yönetimi, Mars yüzeyinden toplanacak kaya ve toprak örneklerini doğrudan Dünya’daki laboratuvarlara getirmeyi hedefleyen “Tianwen-3” görevinde vites yükseltti.
Yaklaşık 500 gramlık Mars numunesini Dünya’ya taşımayı amaçlayan bu tarihi operasyon başarıya ulaşırsa Çin, Dünya dışı yaşamın somut kanıtlarına ulaşan ilk ülke unvanını elde edebilir.
Tianwen-3 görevi 2028’de yola çıkıyor
Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) kaynaklarına göre görev, 2028 yılı civarında fırlatılacak iki adet “Long March” (Uzun Yürüyüş) roketiyle başlatılacak. Örneklerin toplanıp Dünya’ya geri getirilmesinin ise yaklaşık 2031 yılını bulması planlanıyor.
Bir uzay aracını Mars yüzeyine indirmek başlı başına büyük bir başarı sayılırken, oradan numune alıp tekrar fırlatmak, yörüngede kenetlenmek ve güvenli şekilde Dünya atmosferine sokmak çok daha karmaşık bir mühendislik gerektiriyor. Tianwen-3 mimarisi; iniş aracı, Mars yüzeyinden kalkış modülü, yörünge aracı, servis modülü ve atmosfere giriş kapsülü olmak üzere çok parçalı entegre bir sistemden oluşuyor.
Fırlatma için kritik takvim: 26 ayda bir gelen fırsat penceresi
Tianwen-3 görevinin başmühendisi ve astronom Huo Zengqian, donanımların prototip geliştirme evresine geçtiğini ve sürecin sorunsuz ilerlediğini belirtti. Dünya ile Mars’ın yörünge hareketleri nedeniyle bu tür derin uzay seferlerine uygun fırlatma pencereleri yalnızca 26 ayda bir oluşuyor. Çin, Hainan Adası’ndaki Wenchang Uzay Fırlatma Alanı’ndan yapacağı fırlatma için Aralık 2028 ile Ocak 2029 arasındaki kritik dönemi hedefliyor.
Bilim insanları şu sıralarda en doğru iniş sahasını tespit etmek üzere araştırmalarını sürdürüyor. Geçmişte su hareketliliğine sahne olmuş, mikrobiyal yaşam izlerini saklama kapasitesi yüksek jeolojik alanlar öncelikli olarak değerlendiriliyor.
Asıl hedef dünya dışı yaşam izleri
Görevin öncelikli bilimsel motivasyonunu doğrudan mikrobiyal yaşam izlerinin tespiti oluşturuyor. Getirilecek materyaller; mikroskobik, moleküler ve izotopik seviyelerde incelenerek gezegenin evrimi ve biyolojik potansiyeli mercek altına alınacak.
Eski NASA Ames Araştırma Merkezi Direktörü Scott Hubbard, Çin’in bu alandaki başarısının bilim dünyasında “yeni bir Sputnik anı” yaratabileceğini vurguluyor. Hubbard’a göre Çin, yalnızca ABD ile girdiği teknik rekabette öne geçmekle kalmayıp, başka bir gezegende canlılık kanıtı bulan ilk ülke olarak tarihe geçme fırsatına sahip.
Biyolojik güvenlik için özel yeryüzü laboratuvarı
Mars’tan getirilecek materyaller potansiyel biyolojik riskler de barındırıyor. Bilim insanları bir yandan Mars’ın Dünya kaynaklı organizmalarla kirletilmesini önlemeyi, diğer yandan Dünya ekosistemini Mars’tan gelebilecek olası tehlikelerden korumayı amaçlıyor.
Bu kapsamda Çin, Anhui eyaletine bağlı Hefei kentinde özel bir “Gezegensel Koruma Laboratuvarı” inşa ediyor. Tesis; numunelerin steril şekilde karşılanması, kapsüllerin açılması ve biyo-güvenlik risklerinin taranması aşamalarında uluslararası uzay araştırma standartlarına uygun şekilde faaliyet gösterecek.
