Dünya’dan ayrılışının üzerinden 14 yılı aşkın bir süre geçen NASA’nın emektar keşif aracı Curiosity, Kızıl Gezegen’den eşsiz veriler toplamayı sürdürüyor. Mars yüzeyinde bir makineden çok gezegenin iklim ve jeolojik değişimlerine tanıklık eden bir gözlemciye dönüşen araç, gezegendeki bir günün ışık değişimini tek kareye sığdıran etkileyici bir panoramik görüntü yakaladı.
Mars’ta günün iki farklı vakti tek karede
Curiosity, “Chocolatal” adı verilen rüzgâr kökenli kumul dalgasının kıyısında beklerken iki farklı zamanda çekim gerçekleştirdi. İlk kare keşif aracının Mars’taki 5.000’inci “sol” gününün sabah saatlerinde, ikinci kare ise üç Mars günü sonrasının öğleden sonraki diliminde kaydedildi.
Dünya’ya iletilen bu siyah-beyaz navigasyon kamerası kayıtları, NASA’nın uzman ekipleri tarafından tek bir geniş panoramada harmanlandı. Mars yüzeyindeki gün içi ışık ve gölge geçişlerini görselleştirmek adına özel bir renklendirme uygulandı. Sanatsal bir yaklaşımla işlenen görselde sabah bölümü mavi, öğleden sonraki kesit ise sarı tonlarla vurgulandı. Yetkililer, bu renklerin gezegenin orijinal tonları olmadığını, iki farklı zaman dilimi arasındaki ışık farkını görünür kılmak için hazırlandığını belirtti.
Gale Krateri’nden 5 bin Mars günü süren keşif
Curiosity, Mars Bilim Laboratuvarı misyonu kapsamında Ağustos 2012’de gezegen yüzeyine inmişti. Yaklaşık 154 kilometre çapa sahip Gale Krateri, merkezinde 5 kilometre yüksekliğe ulaşan ve gezegenin çevresel tarihine dair zengin jeolojik katmanlar barındıran Sharp Dağı (Aeolis Mons) nedeniyle iniş noktası olarak tercih edilmişti.
Gezgin, görevinin erken dönemlerinde bölgenin bir zamanlar tatlı su barındıran göllerden oluştuğunu ve mikrobiyal yaşamı destekleyebilecek kimyasal bileşenlere ev sahipliği yaptığını tespit etmişti. Sharp Dağı’nın eteklerine tırmanışını sürdüren araç, iniş noktasından itibaren 1 kilometrelik dikey irtifa barajını geride bıraktı. Curiosity güncel aşamada “Chocolatal” kumulunun yapısını, katmanlarını ve rüzgâr hareketleriyle olan ilişkisini analiz etmeyi sürdürüyor.
Bir Mars gününün Dünya’dan farkı
Mars’ta bir gün (sol), Dünya gününden yaklaşık 39 dakika daha uzun sürüyor. Bu zaman farkı, gezegendeki aydınlanma ve karanlık döngüsünün Dünya ile birebir örtüşmemesine yol açıyor. Curiosity tarafından çekilen sıralı görüntüler; gezegendeki ışık açılarının, gölgelerin, atmosferdeki toz yoğunluğunun ve yüzey hareketliliğinin incelenmesinde bilim insanlarına kritik veriler sunuyor.
Son panoramada, Gale Krateri zeminine doğru uzanan taşlı ve kumlu zemin ile arka planda silikleşen krater ufku net bir şekilde görülebiliyor. Ön planda ise keşif aracının nükleer güç kaynağı, iletişim anteni ve yüzeyde bıraktığı tekerlek izleri yer alıyor. Doğrudan yeni bir yaşam kanıtı sunmasa da bu kare, gezegen biliminin anlık keşiflerin yanı sıra sabırlı ve uzun vadeli veri takibine dayandığını kanıtlıyor.
