Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), ülkedeki siyasi tıkanıklığı aşmak ve genel seçimlerin önünü açmak amacıyla Trablus’ta imzalanan “4+4” Mini Diyalog Komitesi anlaşmasını Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi başkanlıklarına resmi olarak iletti. BM heyeti, her iki kuruma metni onaylamaları için bir aylık süre tanındığını duyurdu.
Gelişmeye ilişkin Al Jazeera’ye açıklamalarda bulunan BM Libya Özel Temsilcisi Hanna Tetteh, çok sayıda siyasi aktörün sürece olumlu yaklaştığını belirtti. Tetteh, Devlet Yüksek Konseyi Başkanı’nın anlaşmaya muhalefeti nedeniyle henüz resmi bir yanıt alamadıklarını ifade ederek, tarafların uzlaşmayı hayata geçirememesi durumunda alternatif mekanizmaların devreye girmesi gerekeceğini vurguladı. BM Siyasi İşlerden Sorumlu Temsilci Yardımcısı Stephanie Koury de video mesajında, resmi onay sürecinin imza tarihinden itibaren bir ay içinde tamamlanması gerektiğini kaydetti.
24 ay içinde seçim ve tek yürütme organı şartı
Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile ülkenin doğusundaki askeri kanadı temsilen dörder delegenin katılımıyla kurulan “4+4” komitesi, seçim takvimine ilişkin yol haritasında mutabakata vardı.
Anlaşmada öne çıkan temel maddeler şunlar oldu:
- En geç 24 ay içerisinde parlamento ve devlet başkanlığı seçimlerinin düzenlenmesi,
- Seçim sürecinin tek bir birleşik yürütme organı ve merkezi ulusal kurumlar gözetiminde yürütülmesi,
- Libya Yüksek Seçim Komisyonu yönetiminin yeniden yapılandırılması,
- Komisyon başkanlığına Davu İbrahim Atiyye, başkan yardımcılığına ise Sena el-Lişani’nin atanmasının tavsiye edilmesi.
Yerel ve uluslararası arenada destek, içeride çatlak sesler
Trablus’taki imza töreninin ardından metne hem iç kamuoyundan hem de dış aktörlerden geniş destek geldi. Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, ülkenin doğusundaki güçlerin lideri Halife Hafter ve doğu hükümetinin başbakanı Usame Hammad ayrı ayrı yayımladıkları açıklamalarla uzlaşmayı memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.
Uluslararası alanda ise Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Avrupa Birliği Misyonu ve ABD Başkanlığı Başdanışmanı Massad Boulos mutabakata tam destek verdiklerini ilan etti. Buna karşılık, Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi ile Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Muhammed Tekale metne karşı çıkarak anlaşmayı reddettiklerini açıkladı.
2011’den bu yana süren krizde yeni yol haritası
Nisan 2026’dan bu yana BM arabuluculuğunda müzakereler yürüten “4+4” komitesi, Tetteh’in Ağustos 2025’te duyurduğu üç ayaklı barış planı temelinde şekillendirildi. Söz konusu strateji; teknik ve siyasi açıdan kabul edilebilir bir seçim çerçevesinin oluşturulmasını, kurumların tek bir hükümet çatısı altında birleştirilmesini ve kapsayıcı bir toplumsal diyaloğun başlatılmasını hedefliyor.
Trablus merkezli hükümet ile 2022 başında Temsilciler Meclisi tarafından kurulan Bingazi merkezli yönetim arasındaki meşruiyet çatışmasını sonlandırmayı amaçlayan bu diplomatik hamle, 2011 devriminden bu yana süregelen geçiş dönemlerini noktalayarak sandığa gitmek adına son dönemin en somut girişimi olarak değerlendiriliyor.
