Kulakta aniden beliren dolgunluk hissi, basınç veya çınlama çoğu zaman basit bir kir birikmesi, alerji ya da mevsimsel grip sanılarak ihmal edilebiliyor. Ancak uzmanlar, masum görünen bu belirtilerin ardında “ani sensörinöral işitme kaybı” olarak bilinen ve çoğunlukla tek kulakta gelişen acil bir tıbbi tablonun yatabileceği konusunda uyarıyor.
ABD Ulusal Sağırlık ve Diğer İletişim Bozuklukları Enstitüsü verilerine göre, her yıl yalnızca ABD’de yaklaşık 66 bin kişiyi etkileyen bu rahatsızlıkta vakaların yüzde 90’ında kesin neden saptanamıyor. Hastaların durumu geçici bir kulak kiri sanarak doktora gitmeyi ertelemesi ise kalıcı işitme kaybı riskini katlıyor.
İlk 7 gün kritik: Erken müdahale şansı 5 kat artırıyor
Kulak Burun Boğaz Uzmanı Dr. İffet Abdülfettah, tıbbi literatürde 72 saat veya daha kısa sürede art arda üç frekansta 30 desibel ve üzeri düşüş olarak tanımlanan ani işitme kaybının bir acil servis vakası olduğunu vurguluyor. Vakaların yüzde 80 ila 90’ında tabloya kulak çınlamasının (tinnitus) eşlik ettiğini belirten uzmanlar; beynin kaybolan işitsel sinyalleri telafi etmek için iç sesler ürettiğini, ilk bir hafta içinde başlanan tedavilerin işitmeyi geri kazandırma oranını 5 kat yükselttiğini ifade ediyor.
Rahatsızlığın doğrudan genetik bir geçişi olmadığını aktaran Dr. Abdülfettah, sorunun sadece yaşlılarda ya da kronik hastalığı bulunanlarda değil; gençlerde, sporcularda ve tamamen sağlıklı bireylerde de aniden ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.
Tıkanıklığın arkasındaki mekanizma ve nedenler
İşitme kayıplarının iletim tipi ve sensörinöral (sinirsel) olmak üzere ikiye ayrıldığını belirten uzmanlar, ani kayıpların doğrudan iç kulaktaki kokleayı ya da işitme sinirlerini vurduğunu belirtiyor. Kesin kökeni bilinmeyen vakalarda öne çıkan olası nedenler şunlardır:
- İç kulak ve koklea içindeki kılcal damar dolaşım bozuklukları
- Bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırdığı otoimmün tepkiler
- İşitme sinirini etkileyen viral enfeksiyon süreçleri
Kortikosteroid tedavisi ve hiperbarik oksijen seçeneği
Tedavi protokolünde en etkili temel ilacın kortikosteroidler olduğunu vurgulayan Dr. Abdülfettah, ilk iki hafta içinde başlanan sistemik kortizonun hayati olduğunu söylüyor. İlaçtan yeterli yanıt alınamadığı durumlarda ise ilk 2 ila 6 haftalık pencerede orta kulağa doğrudan kortikosteroid enjeksiyonu kurtarma tedavisi olarak uygulanıyor. Bazı hastalarda bu protokole yüksek basınçlı hiperbarik oksijen tedavisi de eşlik edebiliyor.
Çınlama psikolojik çöküntüye yol açabiliyor
Uzmanlar, tedavi edilmeyen işitme kaybı ve kronik kulak çınlamasının yalnızca fiziksel bir kısıtlılık yaratmadığını; hastalarda anksiyete, depresyon ve sosyal izolasyon gibi ağır psikolojik sorunları tetiklediğini hatırlatıyor. Tek kulakta aniden gelişen en ufak bir duyma güçlüğü ve dolgunlukta dahi “kendiliğinden geçer” beklentisine girilmeden derhal bir KBB uzmanına başvurulması gerektiği vurgulanıyor.
