Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) “Koalisyon 64” adıyla bilinen muhalefet bloku, başkent Kinşasa’daki Ulus Sarayı önünde gerçekleştirmeyi planladığı barışçıl protesto yürüyüşünü ertelediğini duyurdu. Cumhurbaşkanı Félix Tshisekedi’nin anayasa değişikliği taslağına karşı planlanan gösterinin ertelenmesi, dini liderlerin diyalog çağrısının ardından geldi. Ancak bu karar, muhalefet saflarında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Fransız haber ajansı AFP’nin aktardığına göre koalisyonu oluşturan partilerin başkanlar konseyi, Cumhurbaşkanı Tshisekedi tarafından ulusal diyalog zemini oluşturmakla görevlendirilen dini temsilcilerin talebine olumlu yanıt verdi. Muhalefet, müzakerelere uygun bir ortam sağlamak amacıyla eylemlerini geçici olarak askıya aldığını bildirdi.
Muhalefetten kırmızı çizgiler ve 15 Ağustos ültimatomu
Geri adım atmadıklarını, sadece diyalog şansı tanıdıklarını belirten koalisyon yönetimi, Cumhurbaşkanı Tshisekedi’ye kapsayıcı bir ulusal diyalog çağrısı yapması için 15 Ağustos 2026 tarihine kadar süre tanıdı.
Yapılan açıklamada, belirlenen tarihe kadar somut adımlar atılmaması veya verilen sözlerin tutulmaması halinde halkın yeniden barışçıl sivil eylemlere çağrılacağı vurgulandı. Koalisyon; yurt içindeki ve yurt dışındaki tüm yapılanmalarını “azami teyakkuz ve seferberlik” durumunda tuttuğunu ilan ederken, anayasa değişikliği için referandum yasasının çıkarılması gibi adımları provokasyon ve kırmızı çizgi olarak tanımladı.
Krizin arka planı: Üçüncü dönem şüphesi
2019 yılından bu yana iktidarda bulunan Cumhurbaşkanı Félix Tshisekedi’nin mevcut anayasaya göre ikinci ve son görev süresi 2028 yılında doluyor. Ancak iktidar çoğunluğunun anayasayı değiştirmek üzere bir referandum yasası hazırlığında olması, Tshisekedi’nin üçüncü dönem adaylığının önünü açma çabası olarak değerlendiriliyor ve ülkede siyasi tansiyonu yükseltiyor.
Dini cemaat temsilcileriyle yaptığı görüşmenin ardından ulusal diyalog sürecini başlatan Tshisekedi yönetimi ise, bu adımı milli kenetlenmeyi güçlendirme fırsatı olarak nitelendiriyor.
Muhalefet saflarında çatlak derinleşiyor
Gösterilerin ertelenmesi kararı, muhalefet kanadındaki fikir ayrılıklarını da görünür kıldı. Muhalif liderlerden Laurent Onemba, Koalisyon 64’ün artık siyasi gerçekliği temsil etmediğini savunarak birleşimin derhal feshedilmesi gerektiğini söyledi. Onemba, liderler arasındaki kişisel hırsların uyumsuzluğuna dikkat çekerek halkı bu bloktan uzak durmaya çağırdı.
Diğer yandan, “Kongo Nehir İttifakı/M23” koordinatörü Corneille Nanganga ise Kinşasa hükümetiyle herhangi bir diyalog masasına oturmayı reddetti. Yayınladığı video mesajda mevcut yönetimin taahhütlerine uymadığını belirten Nanganga, önceliğin siyasi tartışmalar değil; güçlü bir ordu, bağımsız yargı ve etkin bir kamu yönetimi inşası olması gerektiğini savundu.
Hükümetten “Dış Tehdit” Vurgusu
Kongo DC Hükümet Sözcüsü Patrick Muyaya, önerilen ulusal diyalog sürecinin ülkeye yönelik dış tehditlere karşı birlik oluşturması gerektiğini ifade etti. Muyaya, diyalog masasına oturacak tüm tarafların vatan savunmasında ortak bir taahhüt üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
