Küresel enerji arzının en kritik koridoru olan Hürmüz Boğazı yeniden askeri bir tırmanışa sahne oluyor. Umman açıklarında seyreden uluslararası bir petrol tankerinin tanımlanamayan bir füze veya mühimmatla vurulduğu açıklandı. ABD medyasında yer alan istihbarat raporlarında, saldırının arkasında İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) olduğu ileri sürüldü.
UKMTO doğruladı: Tankerde yangın çıktı
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) tarafından gece yarısı yapılan acil durum bildiriminde, Umman’ın Lima şehri sahilinin 8 deniz mili doğusunda bir petrol tankerinin hedef alındığı belirtildi. Güneye doğru ilerleyen tankerin sol (iskele) tarafından isabet aldığı ve saldırı sonrasında gemide yangın çıktığı aktarıldı.
Resmi raporda şu bilgilere yer verildi:
“Güneye doğru ilerleyen bir petrol tankeri, gövdesine isabet eden kaynağı belirsiz bir mühimmat nedeniyle hasar görmüş ve gemide yangın çıkmıştır. Müdahale ekiplerinin çalışması sonucu yangın kontrol altına alınmış olup, olayda can kaybı, yaralanma ya da denizde çevre kirliliği yaşanmamıştır.”
UKMTO, bölgedeki ticari gemilere seyrüsefer güvenliği uyarısında bulunarak her türlü şüpheli faaliyeti derhal bildirmelerini istedi.
Axios: İran iki balistik füze fırlattı
Saldırının hemen ardından ABD merkezli haber sitesi Axios, üst düzey bir Pentagon yetkilisine dayandırdığı özel haberinde sahaya dair sıcak istihbaratı paylaştı. İddiaya göre, İran Devrim Muhafızları stratejik boğazı geçmeye çalışan ticari filoları engellemek amacıyla en az iki füze fırlattı. Füzelerin boğazı geçmekte olan iki ticari gemide büyük çaplı maddi hasara yol açtığı teyit edildi.
Kağıt üzerindeki anlaşma sahada çöktü mü?
Orta Doğu’da tırmanan bölgesel savaşın bir parçası olarak İran, Mart 2026’da ABD ve İsrail’in hava operasyonlarına tepki olarak Hürmüz Boğazı’nı tek taraflı olarak ulaşıma kapatmıştı. Washington ise buna karşılık İran limanlarına deniz ablukası uygulamıştı.
Tansiyon, 17 Haziran 2026’da Washington ve Tahran arasında imzalanan “çerçeve anlaşması” ile kısmen düşmüş ve deniz trafiği yeniden başlamıştı. Ancak Tahran yönetimi, boğazda kriz öncesindeki “serbest geçiş” rejimine geri dönülmeyeceğini, gemilerin sadece kendi kıyı şeridi boyunca izin verilen tek bir rotayı kullanabileceğini savunuyor. Son saldırıların, bu rotanın dışına çıkmaya veya ABD blokajını delmeye çalışan gemilere yönelik bir gözdağı olduğu belirtiliyor.
Dünya petrolünün %20’si tehlikede
Hürmüz Boğazı, Orta Doğu petrolünü başta Asya pazarı olmak üzere dünyaya bağlayan ana şah damarı konumunda bulunuyor.
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, küresel olarak deniz yoluyla taşınan ham petrolün ve sıvılaştırılmış petrol gazlarının yaklaşık %20’si (günlük ortalama 20 milyon varil) bu dar boğazdan geçiyor. Bölgede güvenliğin yeniden tehlikeye girmesinin, küresel piyasalarda brent petrol fiyatlarında ani dalgalanmaları tetiklemesinden endişe ediliyor.
