Johns Hopkins Üniversitesi’nden teorik fizikçi ve filozof Sean Carroll, genel görelilik yerine kuantum mekaniği ve sınırlı boyutlu Hilbert uzayını temel alan yeni bir kozmoloji modeli öne sürdü. Carroll ve ekibinin geliştirdiği hipotez, evrenin sonsuz bir boşlukta sönüp gitmesi yerine, genişleme sürecinin ardından tersine dönerek “Büyük Çöküş” (Big Crunch) ile başladığı noktaya dönebileceğini savunuyor.
Bu döngüsel evren modelinde geçmiş ve gelecekteki olaylar, kuyruğunu ısıran mitolojik yılan “Ouroboros” gibi kendini kusursuz bir kopyayla tekrarlıyor.
Boltzmann Beyinleri paradoksuna kuantum çözümü
Geleneksel kozmolojik teorilerde evrenin durmaksızın genişlemesi durumunda, termal dengede rastgele atomik dalgalanmaların ortaya çıkacağı ve sahte anılara sahip izole bilinçlerin, yani “Boltzmann Beyinleri”nin oluşacağı öngörülüyordu. Bu varsayımın yarattığı mantıksal çıkmazı aşmayı hedefleyen Carroll; Nadia Diatchenko ve Sakshi Doolani ile yürüttüğü çalışmada, evrenin dalga fonksiyonunun sınırlı durumlardan geçtiği bir sistem kurguladı.
Poincaré Geri Dönüş Teoremi’ne dayanan bu matematiksel yaklaşım, sonlu sayıda duruma sahip kapalı bir kuantum sisteminin yeterli süre tanındığında başlangıç fazına geri dönmesini zorunlu kılıyor. Böylece sistem, Boltzmann Beyinleri’nin oluşumunu tetikleyen rastgele olasılıkları baypas ederek kusursuz bir ritimle kendini baştan inşa ediyor.
Zamanın tersine akışı: Ak delikler ve Büyük Çöküş
Standart genişleme evresinin ardından sistemin tersine dönmesi, fiziksel süreçlerin de geriye sarılması anlamına geliyor:
- Işığın sıkışması: Genişleyen evrende kırmızıya kayan fotonlar, büzülme aşamasında sıkışarak maviye kaymaya başlıyor.
- Ak deliklerin ortaya çıkışı: Her şeyi yutan kara deliklerin aksine, madde ve enerjiyi dışarı püskürten ak delikler devreye giriyor.
- Yeniden doğuş: Büyük Çöküş noktasına ulaşan kütle ve enerji, yeni bir Büyük Patlama (Big Bang) ile genişleme döngüsünü sıfırdan başlatıyor.
Düşük entropi bilmecesi ve kuantum kütleçekimi
Model, zamanın neden daima ileriye doğru aktığını açıklayan termodinamik entropi yasalarıyla uyum sağlasa da henüz evrenin başlangıcındaki “aşırı düşük entropi” koşullarının nedenini tam olarak aydınlatamıyor.
Graviton gibi kuramsal parçacıkların henüz deneysel olarak gözlemlenemediğini hatırlatan Carroll, kuantum mekaniği ile yerçekimini birleştirecek nihai bir “Kuantum Kütleçekim Teorisi” geliştirilmesinde, evrenin ilk anlarındaki düzenli yapının en kritik ipucu olmaya devam ettiğini vurguluyor.
