Ekim 2026, astronomi tutkunları ve gökyüzü meraklıları için yılın en hareketli ve görsel açıdan zengin dönemlerinden birine sahne oluyor. Gezegenlerin nadir kavuşumları, dönemsel meteor yağmurları, parlak ateş topları ve derin uzay kümeleri ay boyunca gökyüzünü adeta açık hava gözlemevine dönüştürecek.
Gökyüzü takviminin ilk büyük olayı 4 Ekim’de Satürn’ün “karşı konuma” (karşıtlık/opposition) gelmesiyle başlayacak. Güneş ile Dünya’nın tam karşı hizasında yer alacak olan gaz devi gezegen, gece boyunca en parlak haliyle izlenebilecek. Özellikle 2025’te Dünya’dan bakıldığında görüş açısı nedeniyle silikleşen Satürn’ün buz ve kaya parçalarından oluşan devasa halkaları, küçük teleskoplarla dahi net şekilde gözlemlenebilecek.
Hilal, Mars ve Jüpiter aynı karede buluşuyor
Satürn’ün ardından 5 Ekim sabahı doğu ufkunda görsel bir şölen yaşanacak. İnce hilal evresindeki Ay, kızıl gezegen Mars ve Dünya’dan yaklaşık 600 ışık yılı uzaklıktaki bin yıldızlı Arı Kovanı Yıldız Kümesi (Messier 44) ile yan yana gelecek. Gökyüzünün dev devi Jüpiter’in de bu hizalanmaya katılmasıyla birlikte, sabah alacakaranlığında çıplak gözle dahi fark edilebilecek çarpıcı bir gök olayı ortaya çıkacak.
Uluslararası Astronomi Birliği koordinasyonunda yürütülen “100 Saat Astronomi” ve Dünya Uzay Haftası etkinlikleri kapsamında, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki gözlemevleri çevrim içi ağlar üzerinden ortak gözlem oturumları düzenleyecek.
İki büyük meteor yağmuru ve Avcı Dolunayı
Ekim ayının ikinci haftasından itibaren gök taşı yağmurları öne çıkacak. Giacobini-Zinner Kuyruklu Yıldızı’nın bıraktığı kalıntılardan oluşan Ejderha (Draconids) meteor yağmuru, 8-9 Ekim gecesi zirve noktasına ulaşacak. İnce hilal evresi sayesinde karanlık kalan gökyüzünde, akşam saatlerinden itibaren saatte yaklaşık 10 meteor izlenebilecek. 14 Ekim civarında ise Encke Kuyruklu Yıldızı kaynaklı Güney Boğa (Taurids) meteorları yavaş seyreden son derece parlak ateş toplarıyla belirecek.
Ay sonuna doğru yaklaşırken gökyüzü hareketliliği hız kesmeyecek:
- 12 Ekim: Merkür en büyük doğu uzanımına ulaşarak gün batımı sonrasında batı ufkunda rahatça seçilebilecek.
- 21-22 Ekim: Halley Kuyruklu Yıldızı’nın parçalarından doğan Avcı (Orionids) meteor yağmuru saatte 20 kayan yıldızla görsel şov sunacak.
- 26 Ekim: Sonbaharın geleneksel “Avcı Dolunayı” gökyüzünü altın sarısı ve turuncu tonlarıyla aydınlatacak.
- 27 Ekim: Dolunayın hemen ardından Ay, meşhur Ülker (Pleiades) açık yıldız kümesinin önünden geçerek bazı yıldızları kısa süreliğine örtecek.
