Otomotiv dünyasında araçların güvenlik standartları kaza anında yolcuları koruma kapasitesiyle ölçülürken, koruma donanımlarının bizzat yaralanma kaynağına dönüşmesi yeni bir güvenlik krizini tetikledi. ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), açıldığında aşırı ısı ve kimyasal madde sızdırarak yolcuların cildinde ağır yanıklara yol açtığı bildirilen yan hava yastıkları nedeniyle 1,23 milyondan fazla Ford Explorer model araç hakkında resmi soruşturma başlattı.
NHTSA Kusur Araştırmaları Ofisi tarafından yayımlanan ön değerlendirme belgelerine göre, PE 26-008 numaralı soruşturma dosyası kasım ayı başında resmen açıldı. İnceleme, 2021 ile 2026 yılları arasında üretilen yaklaşık 1 milyon 236 bin 155 adet Ford Explorer modelini kapsıyor.
Polis araçları da risk altında: İkinci ve üçüncü derece yanıklar tespit edildi
Soruşturma kararı, araç sahiplerinden gelen şikayetler ve erken dönem yaralanma raporlarının incelenmesinin ardından alındı. Mükerrer kayıtlar çıkarıldıktan sonra tespit edilen 11 bağımsız vakanın 10’unda, hafif sıyrıkların ötesinde tıbbi müdahale gerektiren ciddi yaralanmalar belgelendi.
Tıbbi raporlara göre vakaların tamamı sürücü ve ön yolcu koltuğunda yoğunlaşırken, arka koltuklarda benzer bir bulguya rastlanmadı. Yaralanmaların çoğunlukla deri katmanlarında tam hasara yol açan ve deri nakli gerektirebilen ikinci ve üçüncü derece termal ve kimyasal yanıklar olduğu kaydedildi. Şikayetlerin bir kısmının güvenlik güçleri tarafından zorlu takip görevlerinde kullanılan “Police Interceptor” (Polis Önleme) versiyonunu kullanan polis memurlarından gelmesi, denetim kurumlarının endişesini daha da artırdı.
Teknik neden ne: Takata krizinden farkı ne?
Saha şikayetleri olayın ciddiyetini ortaya koyuyor. Kaliforniya’da 2022 model bir Explorer sahibi sürücü yan hava yastığının cildine reaksiyona girmemiş yakıt sızdırarak ağır kimyasal yanığa yol açtığını bildirirken, Missouri’deki bir başka araç sahibi ise hava yastığından fışkıran sıcak kimyasal maddenin kıyafetlerini eriterek vücudunda derin yanıklar oluşturduğunu aktardı.
Mühendislik açısından bakıldığında mevcut sorun, geçmişte metal şarapnel parçaları fırlatarak küresel çapta geri çağırmalara neden olan “Takata” hava yastığı krizinden farklı bir mekanizmaya dayanıyor:
- Tamamlanmamış kimyasal reaksiyon: Çarpışma anında hava yastığını milisaniyeler içinde şişirmek için katı itici yakıt hızla parçalanarak gaza dönüşüyor.
- Alkali sızıntısı: Gaz tüpü içindeki reaksiyon tam olarak tamamlanmadığında veya reaksiyona girmemiş alkali maddeler gazla birlikte dışarı sızdığında, doğrudan yolcunun cildine temas ederek hem termal hem de kimyasal yanıklara yol açıyor.
Ford sessizliğini koruyor, gözler geri çağırma sürecinde
NHTSA’nın ön değerlendirme başlatması doğrudan zorunlu bir geri çağırma kararı anlamına gelmese de kurumun üretim veya tasarım hatası tespit etmesi halinde süreç mühendislik analizine ve ardından zorunlu geri çağırmaya dönüşecek.
Son yıllarda milyonlarca aracını kapsayan rekor düzeydeki geri çağırma kampanyalarını azaltmaya çalışan Ford cephesinden ise henüz gönüllü bir geri çağırma veya iç soruşturmaya dair resmi bir açıklama yapılmadı. Daha önce Firestone lastik krizi ve polis devriye araçlarının kabinine karbonmonoksit gazı sızması gibi güvenlik sorunlarıyla gündeme gelen Explorer serisi, bu soruşturmayla birlikte yeniden kalite kontrol sınavıyla karşı karşıya kaldı.


















