Brezilya’da akıllı telefon hırsızlığı, özellikle Rio de Janeiro ve São Paulo gibi büyük metropollerde yaşayan milyonlarca kişi için günlük bir kabusa dönüştü. Sokak ortasında silah zoruyla ya da araç pencerelerinden kapkaç yoluyla gerçekleştirilen soygunlar, artık sadece cihaz kaybıyla sınırlı kalmıyor; mağdurların banka hesaplarının boşaltılması ve kimlik verilerinin ele geçirilmesiyle sonuçlanan organize bir dijital dolandırıcılığa evriliyor.
Sokakta ayrı, evde ayrı cihaz: 65 milyon kişi ‘hırsız telefonu’ kullanıyor
Brezilya Kamu Güvenliği Forumu tarafından yayımlanan son verilere göre, ülkede son 12 ay içerisinde yaklaşık 14 milyon kişinin telefonu çalındı veya gasp edildi. Resmi polis kayıtlarına 2025 yılında 830 bin vaka yansımış olsa da gerçek tablonun çok daha ağır olduğu belirtiliyor.
Güvenlik krizinin ulaştığı boyut, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 30’unu, yani 65 milyon vatandaşı sıra dışı bir yönteme yöneltti. Halk arasında “hırsız telefonu” olarak adlandırılan bu yöntemde vatandaşlar, dışarı çıkarken gaspçılara vermek üzere yanlarında ucuz ve içinde hassas veri bulunmayan yedek bir cihaz taşıyor. Bankacılık ve alışveriş uygulamalarının yüklü olduğu asıl akıllı telefonlar ise evde bırakılıyor.
Silah zoruyla şifre alıp hesapları boşaltıyorlar
Gaspçıların yöntemleri, cihazın maddi değerinden ziyade içerisindeki verilere odaklanıyor. 29 yaşındaki yazılımcı Eduardo Metzker, motosiklet kullanırken önü kesilerek başına silah dayandığını ve cihaz şifresini vermeye zorlandığını anlattı. Metzker, hesaplarını bloke ettirmeye çalışırken geçen kısa sürede banka uygulamalarından yaklaşık 80 bin Brezilya reali (yaklaşık 15 bin dolar) çekildiğini belirtti.
Benzer bir mağduriyeti yaşayan 36 yaşındaki diş hekimi Caroline Lo Bianco ise yedi aylık hamileyken bindiği taksinin camından telefonunun çalındığını aktardı. Kartlarını hızla iptal etmesine rağmen faillerin dijital hesaplarından 700 dolar transfer ettiğini, adına oyun konsolu siparişi verdiğini ve yemek uygulamaları üzerinden kentin farklı noktalarına yiyecek ve içecek sipariş ettiklerini ifade etti.
Kamu Güvenliği Forumu Eyalet ve Organize Suçlar Koordinatörü Leonardo Silva, suçluların ana hedefinin artık cihaz donanımı değil, kayıtlı hassas veriler olduğunu vurguluyor.
Dört kademeli suç şebekesi deşifre edildi
São Paulo Organize Suçla Mücadele Özel Grubu Savcısı Luiz Fernando Bugiga, polis operasyonlarının ardından bu suçun arkasında son derece disiplinli çalışan bir şebeke olduğunu açıkladı.
Soruşturmalara göre sistem dört farklı hücreden oluşuyor:
- Sokak hücresi: Cihazları kapkaç ve silahlı gasp yoluyla ele geçiren doğrudan temas ekibi.
- Finans hücresi: Çalınan telefonları teslim alarak banka transferlerini gerçekleştiren ve kişisel verileri çalan uzmanlar.
- Teknik müdahale hücresi: Cihazların yasal görünmesini sağlamak için teknik değişiklikler ve yazılım sıfırlamaları yapan ekip.
- Pazar hücresi: Aklanan telefonları ve parçalarını piyasaya yeniden süren satış ağı.
