NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da gerçekleştirilen kritik NATO zirvesinde Orta Doğu’daki tırmanışı ve küresel enerji koridorlarının güvenliğini sarsan gelişmeleri değerlendirdi. Rutte, müttefiklerin zirve boyunca Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine tamamen açık tutulması gerektiğinin altını çizeceğini belirtti. Genel Sekreter ayrıca, ABD’nin bölgede artan ticari gemi saldırılarına yanıt olarak İran hedeflerine düzenlediği son askeri operasyonları “son derece gerekli” olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğalgaz taşımacılığının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapması nedeniyle NATO müttefiklerinin stratejik öncelikleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Son dönemde sivil nakliye gemilerini hedef alan misillemeler, ittifak üyelerinde küresel enerji arz güvenliğine yönelik ciddi endişeler doğurmuş durumda.
Ankara zirvesinde tam ittifak mesajı
Genel Sekreter Mark Rutte, Washington ile diğer müttefikler arasında İran politikasında derin çatlaklar olduğu yönündeki iddiaları reddetti. ABD ile bazı üye ülkeler arasındaki fikir ayrılıklarının “münferit durumlar” ile sınırlı kaldığını belirten Rutte, transatlantik ittifakının ortak hareket etme kabiliyetinin altını çizdi.
Aylar süren spekülasyonların aksine, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) olan bağlılığının tam olduğunu ifade eden Rutte, iki taraf arasındaki stratejik ortaklığın gücünü koruduğunu ekledi. Diplomatik temaslar bir yandan sürse de sahadaki askeri hareketlilik ve karşılıklı güç gösterileri bölge genelinde tansiyonu zirvede tutuyor.
Küresel enerji güvenliği tehlikede mi?
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, yalnızca bölgesel bir çatışma olmaktan çıkıp doğrudan dünya ekonomisini etkileyen bir parametreye dönüşmüş durumda.
-
Stratejik konum: Dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrolün %20’si bu dar boğazdan geçiyor.
-
Risk faktörü: Olası bir uzun süreli kapanma veya sürekli hale gelen saldırılar, küresel enerji fiyatlarında ani dalgalanmalara yol açabilir.
-
NATO’nun rolü: İttifak, ticaret yollarının serbestliğini korumak amacıyla caydırıcı ve koruyucu misyonlarını artırma eğiliminde.
Ankara’da Grönland restleşmesi: “Satılık değil”
Zirvenin bir diğer dikkat çeken sıcak başlığı ise Danimarka ile ABD arasındaki Grönland polemiği oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın adanın Amerikan kontrolüne geçmesi gerektiği yönündeki açıklamalarını yenilemesi üzerine Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’den sert bir yanıt geldi.
Ankara’dan dünyaya seslenen Danimarka Başbakanı Frederiksen, Grönland’ın statüsünde herhangi bir değişikliği kesinlikle kabul etmeyeceklerini ve topraklarının her bir karışını kararlılıkla savunacaklarını ilan etti. “Grönland satılık değildir” diyen Frederiksen, ittifakın temelini oluşturan ortak savunma ilkesinin üye devletlerin toprak bütünlüğünü korumadaki en büyük güvence olduğunu hatırlattı.
