Yapay zeka sektöründe güvenlik endişeleri ve regülasyon çağrıları tırmanırken, şirketlerin altyapı yatırımları rekor kırmaya devam ediyor. Anthropic Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei gibi sektör liderlerinin temkinli açıklamalarına rağmen, şirketin 2 trilyon dolarlık piyasa değeriyle halka arza hazırlandığı belirtiliyor. Benzer şekilde OpenAI için öngörülen değerleme 1,4 trilyon dolara ulaşırken, iki şirketin önümüzdeki yıllarda bulut bilişim ve altyapı için ayırdığı bütçenin toplamda 1,3 trilyon doları aşması bekleniyor.
Sektörde harcanan bu astronomik tutarlar, sermayenin hangi alanlara yöneldiği sorusunu gündeme taşıyor.
Devlerin bilançoları: Aslan payı sunucu ve donanıma
Halka açık teknoloji devleri, yatırımcı toplantılarında harcama kalemlerinin ayrıntılarını paylaşıyor:
- Alphabet (Google): 2026 yılı yapay zeka harcamalarının 190 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Finans Direktörü (CFO) Anat Ashkenazi, bu bütçenin yüzde 60’ının sunuculara, yüzde 40’ının ise veri merkezi binaları ile ağ ekipmanlarına ayrıldığını bildirdi.
- Microsoft: Şirketin Finans Direktörü Amy Hood, harcamaların yaklaşık üçte ikisinin grafik işlemciler (GPU) ve çipler gibi kısa ömürlü donanımlara gittiğini açıkladı. Yalnızca çeyreklik dönemde bu alana 41 milyar dolar aktarıldı.
- Amazon: Üst Yönetici Andy Jassy, şirketin 2026 yılı nakit harcama projeksiyonunu 220 milyar dolara yükselttiklerini duyurdu.
3 trilyon dolarlık altyapı ve kiralama taahhüdü
Axios tarafından yayımlanan analize göre Google, Meta, Amazon, Microsoft, Oracle, NVIDIA ve Broadcom; bütçe dışı yükümlülüklerle birlikte yapay zeka altyapısına yaklaşık 3 trilyon dolar taahhüt etti.
Bu devasa tutarın 1,1 trilyon dolarlık bölümünü, inşaatı dahi bitmeden sözleşmesi yapılan yeni nesil veri merkezlerinin uzun vadeli kira bedelleri oluşturuyor. Geriye kalan 1,7 trilyon dolarlık kısım ise işlemci, bellek birimleri ve yüksek hızlı ağ donanımlarının tedarikine ayrılmış durumda. Soğutma sistemleri, enerji tedariki ve uzman mühendislik maliyetleri eklendiğinde tablonun daha da büyüyeceği öngörülüyor.
Talep karşılanamıyor: Bilişim gücü yeni petrol oldu
Yatırılan trilyonlarca dolara rağmen teknoloji devleri pazar talebine yetişmekte zorlanıyor. Amazon, veri merkezleri için 2028 yılına kadar yoğun talep aldıklarını ancak 2026 ve 2027 yıllarında tüm talepleri karşılamanın mümkün olmadığını belirtiyor. Benzer şekilde Google’ın bulut hizmetlerindeki sipariş kuyruğu 514 milyar dolara ulaşırken, Microsoft da kapasitesini iki katına çıkarma kararı aldı.
Veri merkezlerinin yüksek elektrik tüketimi ve küresel çip tedarikindeki tıkanıklıklar krizi derinleştiriyor. Talep ile arz arasındaki bu keskin makas, işlem gücünü (compute) petrol veya altın gibi stratejik ve kıt bir kaynağa dönüştürerek dev şirketleri milyarlarca dolarlık harcama yarışına mahkum ediyor.
