ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington’ın İran konusundaki stratejik duruşuna dair kritik açıklamalarda bulundu. Başkan Donald Trump’ın bu konudaki tavrının net olduğunu belirten Vance, İran’ın nükleer kapasitesini geliştirmesinin sadece bölgesel değil, ABD’nin ulusal güvenliği için de doğrudan bir tehdit oluşturduğunu savundu.
Diplomasi öncelikli ancak “Seçenekler masada”
Vance, temel hedeflerinin nükleer silah üretimini engellemek olduğunu ifade ederken, öncelikli yolun diplomasi ve diyalog olduğunu kaydetti. Ancak müzakere sürecinden somut bir sonuç alınamaması durumunda ABD’nin caydırıcı gücünü kullanmaktan çekinmeyeceği mesajını veren Vance, “Gerekmesi halinde farklı seçenekler de devreye sokulabilir” diyerek askeri ve ekonomik baskı mekanizmalarına işaret etti.
Müzakerelerde kritik dönemeç: Umman ve Cenevre trafiği
Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin gerçekleştirdiği operasyonlarla kesintiye uğrayan nükleer müzakereler, Umman’ın arabuluculuğu ve Türkiye gibi bölge ülkelerinin yoğun diplomatik çabalarıyla yeniden canlanmıştı. Süreçte yaşanan son gelişmeler ise şöyle şekillendi:
6 Şubat: Umman’da yapılan dolaylı görüşmelerde temasların sürdürülmesi kararı alındı.
17 Şubat: Cenevre’de gerçekleştirilen ikinci tur görüşmelerde ilerleme kaydedildiği bildirildi.
26 Şubat: Taraflar, çözüm için Cenevre’de tekrar bir araya gelmek üzere mutabakata vardı.
Masadaki temel anlaşmazlıklar
Müzakere masasında taraflar arasındaki görüş ayrılıkları halen ciddiyetini koruyor. İran, nükleer programına yönelik kısıtlamaları kabul etme karşılığında ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılmasını şart koşuyor. ABD tarafı ise Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve mevcut stoklarını ülke dışına çıkarmasını talep ediyor.
Özellikle şu üç başlık çözüm bekliyor:
Uranyum zenginleştirme oranının hangi seviyede sabitleneceği,
Yüzde 60 saflıktaki yaklaşık 440 kilogramlık uranyum stokunun akıbeti,
Yaptırımların kaldırılma takvimi ve denetim mekanizmalarının nasıl işleyeceği.
