Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), aylık petrol piyasası raporunda İran’daki savaşın çözümsüz kalmasının Orta Doğu enerji sevkiyatını 2027 yılına kadar aksatacağını duyurdu. Raporda, küresel petrol arz ve talebinin 2026 yılı genelinde önceki tahminlerden çok daha sert bir düşüş göstereceği ve piyasalardaki arz açığının kritik seviyelere tırmanacağı vurgulandı.
Sanayileşmiş ülkelere danışmanlık hizmeti sunan Paris merkezli kurum; küresel rafineri kapasitelerinin sınıra dayandığını ve stratejik rezervlerin tükenme noktasına geldiğini belirtti. Piyasa dengesini sağlamak adına hem Orta Doğu’daki askeri krizin hem de beşinci yılına giren Rusya-Ukrayna Savaşı’nın acilen diplomatik çözüme kavuşturulması gerektiği kaydedildi.
Fiyatlar 4 ayın zirvesinde dalgalanıyor
Orta Doğu’daki kritik deniz ticaret hatlarına yönelik saldırıların artmasıyla birlikte ham petrol fiyatları, mayıs ortasından bu yana ilk kez haftalık bazda 100 dolar sınırının üzerine yerleşti. Gün içinde Financial Times’ın Orta Doğulu diplomatların Hürmüz Boğazı’nda geçici bir seyrüsefer anlaşması üzerinde çalıştığını bildirmesiyle sınırlı bir kâr satışı yaşandı:
- Brent Petrol: 2,01 dolar gerileyerek varil başına 105,62 dolara indi.
- ABD Ham Petrolü (WTI): 1,38 dolar kayıpla 101,10 dolardan alıcı buldu.
- Haftalık Kazanç: Yaşanan günlük gevşemeye rağmen her iki gösterge de haftalık bazda yaklaşık yüzde 13 prim yaparak 17 Temmuz’dan bu yana en güçlü haftasını tamamladı.
Enerji uzmanları, jeopolitik risk priminin sürmesi halinde ABD ham petrolünün mart ayı başlarında test ettiği 119,48 dolarlık zirveyi yeniden yoklayabileceği uyarısında bulunuyor.
Babülmendep ve Hürmüz Boğazı’nda çifte abluka
Kızıldeniz ve Basra Körfezi’ndeki operasyonlar küresel tedarik zincirini kopma noktasına getirdi. Yemen’de Husilerin batı sahilindeki Muha Limanı’nı ele geçirmesi Babülmendep Boğazı’ndaki seyrüsefer riskini tırmandırırken, Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine düzenlenen İHA ve füze saldırıları çatışmanın coğrafi alanını genişletti.
Hürmüz Boğazı hattında ise karşılıklı misillemeler derinleşiyor. ABD’nin 5 İran tankerini vurmasının ardından İran Devrim Muhafızları boğaz yakınlarında 10 ticari gemiye saldırdığını açıkladı. Gemi takip platformu Kpler verilerine göre, 28 Şubat öncesinde günde ortalama 125 büyük ticari geminin geçtiği boğazdan perşembe günü yalnızca 7 gemi transit geçebildi.
Küresel petrol ve LNG akışının yüzde 20’sini taşıyan su yolundaki bu kesintiye karşın, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) art arda beşinci kez revizyona giderek 2026 yılı küresel petrol talep artışı beklentisini günlük 380 bin varile düşürdü. Analistler, piyasanın yönünde dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin’in alım iştahının belirleyici olacağını vurguluyor.
