Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Suudi Arabistan’ın bir haftayı aşkın süredir kapalı olan “Doğu-Batı” ham petrol boru hattını kademeli olarak yeniden faaliyete geçirmesiyle Brent petrolde aşağı yönlü baskının artacağını öngördü. Kızıldeniz üzerinden ihracat imkanlarının tekrar güçlenmesi, küresel piyasalarda arz endişelerini hafifletmeye başladı.
Fitch, 2026 yılı için ortalama Brent petrol tahminini 87 dolar/varil seviyesinde sabit tutarken, Orta Doğu’daki çatışmalara dair jeopolitik risk primi ve belirsizlikler nedeniyle 2027 beklentisini 65 dolardan 70 dolara yükseltti.
Doğu-Batı boru hattında kademeli akış başladı
Suudi Arabistan’da 13 Eylül’de düzenlenen insansız hava aracı saldırılarının ardından geçici olarak durdurulan Doğu-Batı boru hattında pompalama işlemleri yeniden başladı. Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, Yanbu Limanı’ndan ham petrol yüklemelerinin kısa süre içinde başlaması hedefleniyor.
Suudi Arabistan milli petrol şirketi Aramco, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne denk gelen günlük 4 milyon varillik sevkiyatı bu hat üzerinden gerçekleştirmeyi planlıyor. Şirket, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği aksamalarını aşabilmek amacıyla hattın azami kapasitesini günlük 7 milyon varile kadar çıkarabilecek altyapıyı devreye sokmuştu. Yanbu’dan yapılacak ilk sevkiyatın Çin rotalı bir tankere tahsis edilmesi beklenirken, Mısır’ın Port Said ve Sidi Kerir limanlarında da gemiden gemiye ham petrol aktarımları için hazırlıkların hızlandığı bildiriliyor.
Piyasada arz fazlası ve düşüş senaryoları
Hattın devreye girmesiyle birlikte Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 0,79 düşüşle 98,64 dolara, ABD hafif ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,4 azalarak 94,46 dolara geriledi. Fitch, 2026’nın son çeyreğinde piyasanın kademeli olarak arz fazlası dönemine gireceğini tahmin ediyor.
Derecelendirme kuruluşunun analizine göre piyasaları bekleyen olası senaryolar şunlar:
- Jeopolitik krizin sürmesi halinde Brent petrolün 2027 ortalaması 85 dolar bandında kalabilir.
- Diplomatik bir çözüm ve arz hatlarının tam toparlanması durumunda fiyatlar 55 dolara kadar çekilebilir.
- ABD, Kanada, Brezilya, Arjantin ve Guyana öncülüğünde Orta Doğu dışı petrol üretiminin 2026’da 1,5 milyon, 2027’de ise 1 milyon varil artması bekleniyor.
Doğal gaz piyasasında Hürmüz baskısı sürüyor
Ham petrol tarafında rahatlama sinyalleri görülse de sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tarafında riskler devam ediyor. Küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler nedeniyle Fitch, 2026 Avrupa gaz fiyatı beklentisini bin metreküp başına 14 dolardan 17 dolara, 2027 tahminini ise 9 dolardan 11 dolara revize etti.
Avrupa Birliği genelindeki doğal gaz depolama oranlarının mevcut kapasitenin üçte ikisi seviyesinde kalması, önceki dört yılın aynı dönemine kıyasla kış ayları öncesinde tedarik risklerini canlı tutuyor.
