Küresel finans piyasaları, ham petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar seviyesinin üzerinde kalıcılaşması ve Orta Doğu’daki tedarik zinciri endişelerinin tırmanmasıyla güne sert satış baskısıyla başladı. Brent petrolün kritik eşiği aşması Asya borsalarından Wall Street’e kadar hisse senedi piyasalarında düşüşleri tetiklerken, ABD Hazine tahvili getirilerindeki tırmanış büyüme odaklı teknoloji hisselerini baskı altına aldı. Dolar endeksinin gerilemesiyle birlikte ons altın güvenli liman talebiyle değer kazandı.
Brent ham petrolün vadeli fiyatı seans içinde %0,7 kayıpla 100,50 dolar, ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol ise %0,5 düşüşle 95,58 dolar bandında dengelendi. Buna rağmen Brent petrol, temmuz ayından bu yana ilk kez 100 doları aşmasının ardından ağustos başındaki dip seviyelerine kıyasla yaklaşık %30 primli işlem görmeye devam ediyor.
Hürmüz Boğazı’nda kriz: Küresel arzın %10’u risk altında
Fiyatlardaki tırmanışın odağında, çatışmalar öncesinde küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı yer alıyor. ABD güçlerinin 5 İran tankerini batırmasının ardından İran’ın boğaz yakınlarındaki 10 gemiyi hedef aldığını duyurması, bölgedeki seyrüsefer akışını savaş öncesi seviyelerin oldukça altına itti.
Reuters’ın derlediği verilere göre Körfez bölgesinden yapılan petrol ihracatı, şubat sonunda patlak veren kriz öncesine kıyasla yaklaşık üçte bir oranında geriledi. ABD Stratejik Petrol Rezervi 289,7 milyon varile inerek 1982’den bu yana en düşük seviyesine çekilirken, enerji veri şirketi Vortexa çatışmalar nedeniyle günlük yaklaşık 10 milyon varillik petrol ihracatının kesintiye uğradığını hesaplıyor; bu rakam küresel tüketimin yaklaşık %10’una karşılık geliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise bu yıl küresel arzda 4,3 milyon varillik (yaklaşık %4) daralma bekliyor.
Asya ve Wall Street’te satış baskısı
Petrol şoku ve artan tahvil faizleri Asya borsalarında geniş çaplı kayıplara yol açtı:
- Japonya’da Nikkei endeksi %0,8, Topix endeksi %0,4 geriledi.
- Hong Kong Hang Seng endeksi %1,6, teknoloji endeksi ise %2’nin üzerinde değer kaybetti.
- Güney Kore Kospi endeksi %1,1 düşerken, teknoloji devleri Samsung Electronics %1,4, SK Hynix %0,6 kayıp yaşadı.
- Çin ana karasında CSI 300 endeksi %0,3 oranında geri çekildi.
ABD piyasaları da bu dalgayı dünkü seansta önceden fiyatladı; S&P 500 %0,48 düşüşle 7.636,46 puandan kapanırken, enerji sektörü %1,1 yükseldi ve prim yapan tek ana sektör oldu. ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisi ise 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyeleri test ederek %4,84 civarında dengelendi.
Dolar zayıfladı, ons altın rekor seviyelere yaklaştı
Piyasalardaki sert hareketliliğe karşın döviz pariteleri daha temkinli bir seyir izledi. Dolar endeksi 98,73 seviyesine inerken; euro 1,1639 dolara, sterlin 1,3555 dolara yükseldi. Çin yuanı yurt dışı piyasalarda dolar karşısında 6,705 ile son dört yılın en güçlü seviyelerine yakın işlem gördü. Piyasalarda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 15-16 Eylül tarihlerindeki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında faiz artırma olasılığı %60 civarında fiyatlanıyor.
Dolardaki zayıflama ve jeopolitik risk primiyle desteklenen spot altın, seans içinde %0,5 artışla ons başına 4.423,81 dolara yükseldi. ABD aralık vadeli altın kontratları ise %0,2 primle 4.467,90 dolardan işlem gördü. Emtia piyasalarında gümüş %0,4 yükselişle 67,52 dolara çıkarken; platin %0,8 düşüşle 1.881,56 dolara indi, paladyum ise 1.353,55 dolarda yatay kaldı.
