Finans piyasalarını sarsan fon krizinin ardından hazırlanan fon tasfiye kanun teklifinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda tansiyon yükseldi. Komisyon toplantısında milletvekilleri, krizin büyümesine engel olunamadığı gerekçesiyle ekonomi bürokratlarına sert sorular yöneltti. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Takasbank temsilcileri yürüttükleri denetim süreçlerini ve yaşanan aksaklıkları komisyon huzurunda savundu.
“İşlemleri önceden durduracak yasal yetki yok”
Yüksek hacimli para transferlerinin neden zamanında engellenemediği yönündeki eleştirilere yanıt veren MASAK Başkanı Hasan Kaymak, mevcut mevzuatın sınırlarına dikkat çekti. MASAK’ın bir onay makamı olmadığını hatırlatan Kaymak, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bir işlem yapılmadan önce ‘Biz bir de Mali Suçları Araştırma Kuruluna soralım, burada bir şey olabilir mi, var mı, yok mu, bir araştırsın, öyle gerçekleştirelim’ şeklinde bir uygulama kanunda öngörülmüş değil.”
Kaymak, şüpheli işlem bildirimi veya resmi bir erteleme talebi bulunmadığı sürece bankacılık kayıtlarının kuruma en erken iki günde ulaştığını vurguladı.
Kripto transferleri ve soğuk cüzdan engeli
Varlıkların sınır ötesine kaçırılması sürecinde kripto varlıkların denetim mekanizmalarını zorlaştırdığını belirten Kaymak, fiziki aktarımların tespitindeki imkânsızlığı şu sözlerle anlattı:
“Bir firma yurt dışında da bir iştirakini kurmuş ise, ikisi de menkul kıymet firması ise yapacağı bir virmanla (kendi hesapları arasında) pekâlâ borsalar arasında değerleri de aktarıyor olabilir. İki kişiden birisi diğerinin cebine koyacağı bir flaşla yüksek miktarda değeri yurt dışına aktarabilir. Bunları görme imkânımız elbette yok. Hukuken imkânsız.”
SPK: Devlet Denetleme Kurulu sonucuna razı olacağız
Süreçteki denetim zafiyeti iddialarını yanıtlayan SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, yaşanan tablonun üzüntü verici olduğunu dile getirdi. Sorumlulukların tespiti için yürütülen incelemeye işaret eden Aksu, “Devlet Denetleme Kurulu bir görev yapıyor. Oradaki denetleme sonucunda ne çıkacaksa SPK’nin sorumlulukları, ne kadar veya sistem içerisinde nerede, artık onlar belli olacak. Biz de sonuca razı olacağız” ifadelerini kullandı.
TEFAS’a onaysız giriş krizi ve Takasbank savunması
Komisyondaki en sert tartışma konularından birini Tera Portföy’e ait TLY fonunun Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) dahil edilme süreci oluşturdu. Milletvekilleri, fonun sisteme açılmasıyla yatırımcı sayısının 161’den 111 bine, fon büyüklüğünün ise 268 milyar liraya fırladığına dikkat çekerek müdahalede geç kalındığını belirtti.
SPK İkinci Başkanı Aksu, söz konusu fonun kurul onayı olmaksızın TEFAS’a açıldığının belirlendiğini, şirketten savunma istenerek gerekli idari para cezasının kesildiğini ve fonun kapatıldığını açıkladı.
İşlemin operasyonel boyutuna açıklık getiren Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ise Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) duyurularına göre hareket ettiklerini bildirdi. Arıncı, sürecin kronolojisini şu verilerle aktardı:
- KAP bildirimi esas alındı: Fonun 7 Temmuz 2025’e kadar kapalı fon statüsünde işlem gördüğünü aktaran Arıncı, şirketin izahname değişikliği başvurusunun ardından KAP bildirimini baz alarak TEFAS’ı işleme açtıklarını kaydetti.
- SPK müdahalesi ve durdurma: SPK’nın 1 Ağustos 2025 tarihinde izahname değişikliğinin usule aykırı yapıldığını bildirmesiyle alım işlemlerinin durdurulduğunu belirten Arıncı, sürecin 6 Ağustos 2025’te SPK onayı verilmesiyle yeniden açıldığını ifade etti.
