İngiltere merkezli The Telegraph gazetesi, İsrail yönetiminin Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimcilerin şiddet eylemlerini izleyen ve belgeleyen İngiliz askerlerine ülkeyi terk etme talimatı verdiğini duyurdu. Kararın, İngiliz ekibinin bölgedeki görev sahasını genişletmeye hazırlandığı bir dönemde alınması dikkat çekti.
İngiliz hükümet kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, Ramallah merkezli görev yapan ve “İngiliz Destek Ekibi” olarak bilinen askeri birimin mevcudunun önümüzdeki haftalarda birkaç katına çıkarılması planlanıyordu. Ancak İsrail yönetimi, personelin bir hafta içinde bölgeden ayrılmasını talep etti.
Batı’nın sahadaki “gözü ve kulağı” konumundaydılar
Oslo Anlaşması çerçevesinde Filistin Yönetimi’ne bağlı güvenlik güçlerine eğitim ve danışmanlık desteği vermek amacıyla kurulan yaklaşık 10 kişilik İngiliz askeri ekibi, son yıllarda stratejik bir istihbarat ve gözlem kanalına dönüştü. Gazeteye konuşan kaynaklar, ekibin Batı Şeria’da Batı dünyasının “gözü ve kulağı” gibi hareket ettiğini belirtti.
Ekip, ABD Güvenlik Koordinatörü ofisi aracılığıyla yasa dışı yerleşimcilerin uyguladığı şiddet ve bölgedeki güvenlik koşullarına dair Londra ve Washington’a düzenli ve ayrıntılı raporlar iletiyordu. Sahada görev yapan İngiliz personelinin, ABD’li meslektaşlarına kıyasla daha esnek güvenlik protokollerine tabi olmaları sayesinde Batı Şeria genelinde çok daha rahat hareket edebildikleri kaydedildi.
İsrail istihbaratı iletişimi dinlemeye aldı
Kaynaklar, İngiliz biriminin telsiz ve telefon iletişiminin, özellikle yerleşimci şiddetine ilişkin hazırlanan saha raporlarının, İsrailli istihbarat ajanları tarafından rutin olarak dinlendiğini ve kayıt altına alındığını aktardı.
İngiltere Savunma Bakanlığı’ndan bir yetkili, ekibin uluslararası kamuoyuna doğrudan sahadan bilgi sağladığına işaret ederek, bu sınır dışı kararının İngiltere ve ABD’nin bölgede yaşananları birinci elden takip etme kabiliyetine ciddi darbe vuracağını vurguladı. Kapatma kararı öncesinde ekibe sözleşmeli olarak 30 eski asker ve polisin daha dahil edilmesi hedefleniyordu.
Londra-Tel Aviv hattında ticaret yaptırımı gerilimi
İsrail’in İngiliz ekibine ülkeyi terk etmesi için 7 gün süre tanımasının arkasında, Londra yönetiminin yasa dışı yerleşimlere yönelik aldığı ticari tedbirler yatıyor. Tel Aviv yönetimi, İngiltere öncülüğünde Batı Şeria’daki yerleşim birimlerine uygulanan ticari yaptırımlara karşı bu adımı bir misilleme olarak devreye soktu.
Aralarında İngiltere, Fransa, İspanya ve Kanada’nın da bulunduğu 12 ülke, ortak bir bildiri yayımlayarak işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklayacaklarını duyurmuştu. Uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen bu yerleşimlere yönelik diplomatik ve ekonomik baskılar artarken, Tel Aviv bu hamleleri kendisine yönelik açık bir düşmanca tavır olarak değerlendiriyor.
1967’den bu yana Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’yı işgal altında tutan İsrail, Gazze’ye yönelik saldırıların başladığı Ekim 2023’ten itibaren Batı Şeria’daki baskılarını ve yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarını sistematik şekilde tırmandırdı. İngiliz askeri gözlemcilerin sahadan çıkarılması, bölgede yerleşimci şiddetine dair bağımsız uluslararası denetimin tamamen zayıflaması endişesini doğuruyor.
