Savaşın izlerini silmeye çalışan Sudan’ın başkenti Hartum’da, sonbahar yağmurlarının başlamasıyla birlikte altyapı çöküşü ve çevre krizi yeni bir boyuta ulaştı. Çatışmalar nedeniyle aylarca evlerinden uzakta kaldıktan sonra Omdurman’ın El-Mulazimin mahallesine dönen siviller, tahrip olmuş sokaklar ve çalışmayan belediye hizmetleriyle karşılaştı. Yağışların ardından sokaklarda biriken durgun sular ve çöpler, halk sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor.
Savaş sırasında kanalizasyon ve su tahliye şebekelerinin büyük hasar görmesi, yağmur sularının haftalarca yerleşim alanlarında kalmasına yol açıyor. Bu durum hem ulaşımı aksatıyor hem de sinek ve vektör kaynaklı salgın hastalık riskini tırmandırıyor.
Sağlık Yetkililerinden Mücadele Planı Ve Krizin Boyutu
Hartum Eyaleti Sağlık Bakanlığı yetkilileri, savaşın altyapıda açtığı derin yaralara rağmen yağış sezonuna yönelik bir acil durum planının devreye sokulduğunu açıkladı. Yapılan bilgilendirmeye göre bakanlık; ilaçlama kampanyaları, vektörle mücadele, çevre sağlığı faaliyetleri ve salgın hastalık takibini yoğunlaştırmayı hedefliyor.
Ancak kamu sağlığı uzmanları, sadece ilaçlamanın yeterli olmayacağını savunuyor. Durgun suların tahliye edilmesi ve çöplerin düzenli toplanmasının en az ilaçlama kadar kritik olduğunu belirten uzmanlar, tıkalı giderlerin hızla üreme alanına dönüştüğüne dikkat çekiyor.
Savaşın Altyapıya Verdiği Ağır Bilanço
Nisan 2023’te başlayan çatışmaların başkentteki temel hizmet ağlarında yarattığı tahribat, yağış sezonuyla birlikte daha net hissediliyor:
-
İçme Suyu Tesisleri Tahrip Oldu: Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) verilerine göre, çatışmalardan etkilenen eyaletlerdeki su tesislerinin yaklaşık %70’i kısmen veya tamamen zarar gördü.
-
Kritik Tesis Sayısında Düşüş: Hartum’da savaş öncesinde faaliyet gösteren 17 su arıtma tesisinden sadece 4’ü hizmet verebiliyor.
-
Elektrik Kesintileri ve Hijyen: Elektrik altyapısındaki hasar nedeniyle temiz suya erişim kısıtlanırken, halkın güvenli olmayan su kaynaklarına yönelmesi suyla bulaşan hastalık riskini artırıyor.
Evlerine dönen nüfusun artmasıyla birlikte baskı altında kalan belediye hizmetlerinin yetersizliği karşısında, uluslararası kuruluşlar ve uzmanlar su tahliye kanallarının tamir edilmesini ve çevre sağlığı tedbirlerinin acilen artırılmasını öneriyor.
