Dünya siyasetinin kilitlendiği Umman zirvesinde ilk perde kapandı. Haziran 2025‘te yaşanan askerî gerilimlerin ardından diplomatik kanalları yeniden açan taraflar, Maskat‘ta Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde bir araya geldi. Görüşmelerin ardından yapılan açıklamalar, sürecin devam edeceği sinyalini verdi.
Maskat‘ta diplomatik buzlar eriyor
Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi liderlik ederken, ABD tarafında Başkan Donald Trump‘ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve danışmanı Jared Kushner hazır bulundu. Erakçi, görüşmelerin “iyi bir atmosferde” geçtiğini belirterek şunları kaydetti:
“Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz ve İran halkının hakları masaya yatırıldı. Ciddi bir güven eksikliği olsa da sürecin devam etmesi konusunda mutabık kaldık.”
Tarafların masadaki talepleri ve beklentileri
Zirvede nükleer programın sınırlandırılması karşılığında yaptırımların kaldırılması ana ekseni oluştururken, tarafların pozisyonları arasındaki keskin farklar hala korunuyor:
| Başlık | İran’ın tutumu | ABD’nin talebi |
| Nükleer program | Yaptırımların kaldırılması şartıyla kısıtlama | Uranyum zenginleştirmenin tamamen durması |
| Füze programı | Müzakere edilemez | Masaya getirilmesi zorunlu |
| Bölgesel roller | Nükleer dosya dışındaki konular kapalı | Silahlı gruplara desteğin kesilmesi |
Trump‘ın tehditkar gölgesinde müzakere
Müzakereler devam ederken Washington‘dan gelen açıklamalar gerilimin dozunu artırdı. Başkan Trump, ABD‘nin askerî gücünü hatırlatarak, İran‘ın “vurulmak istemediği için” masada olduğunu iddia etti. Bu açıklamalar, İran tarafında “güvensizliğin aşılması gereken ilk engel” olduğu yorumlarına neden oldu. Başlangıçta Türkiye‘de yapılması planlanan ancak nükleer odaklı kalması amacıyla Umman‘a kaydırılan bu görüşmelerin ikinci turu için heyetler başkentlerine istişareye döndü.
BM ve bölge ülkeleri, bu diplomatik atağın Orta Doğu’daki genel tansiyonu düşürmesini umut ediyor.
