ürkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, bu yılın ikinci enflasyon raporunun tanıtımına ilişkin toplantıda konuştu.

Karahan, 2024 yıl sonu enflasyon tahminini 2 puan artışla yüzde 38’e güncellendiğini açıkladı. Enflayon tahmini ilk enflasyon raporunda yüzde 36 olmuştu.

Karahan, fiyatlama davranışları ve enflasyon beklentilerini yakından takip ettiklerini belirtti. Karahan, mayıs ayında enflasyonun zirveyi göreceğini ve yüzde 75-76 seviyesinde olacağını öngördüklerini ifade etti.

TCMB Başkanı Karahan'ın açıklamaları şöyle:

Merkez Bankası’nın toplam rezervleri arttı Merkez Bankası’nın toplam rezervleri arttı

Merkez Bankamızın temel amacı fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmektir. Fiyatlama davranışlarını ve enflasyon beklentilerini yakından takip ediyoruz. Enflasyon hedeflerimizle uyumlu seviyelere gerileyene kadar sıkı para politikası duruşumuzu korumakta kararlıyız. Enflasyon beklentilerinde kalıcı bir bozulmaya kesinlikle izin vermeyeceğiz. Küresel büyümede 2024 yılında sınırlı bir artış öngörülmektedir. Emtia fiyatlarında son dönemde genele yayılan bir artış gözlenmektedir. Jeopolitik gerilimlerle değerli metallerin fiyatları yükselmiştir. Jeopolitik gelişmeler ve sıkı politika öne çıkan küresel risk faktörleridir. Küresel enflasyon hedeflerin üzerinde seyretmeye devam etmektedir, merkez bankaları parasal sıkılığı korumaktadır.

"GELİŞMİŞ ÜLKELERDE GEÇ FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİLERİ KUVVETLENDİ"

Gelişmiş ülke merkez bankalarının daha geç ve daha yavaş faiz indirimine gideceği beklentileri kuvvetlenmiştir. Son dönemde gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışları gözlenmiştir. Yurt içi talepte direnç sürerken bazı normalleşme işaretleri mevcuttur. Net ihracatın büyümeye negatif katkısı azaldı. Parasal sıkılaştırmanın iç talebe etkilerini çeşitli göstergeler üzerinden yakından takip etmekteyiz. Arz koşulları talep koşullarına kıyasla daha ılımlı bir seyir izlemektedir. Çıktı açığının ilk çeyrekte bir miktar arttığı tahmin edilmektedir. PMI verileri ikinci çeyrekte üretimde ılımlı bir zayıflamaya işaret ediyor.

"TALEP ENFLASYONİST OLARAK SÜRÜYOR"

Toplam talep koşulları enflasyonist düzeyde seyretmektedir. Çıktı açığı dezenflasyonist sürecinin önemli bir bileşeni olacak. Cari işlemler dengesindeki iyileşme devam ediyor. Sıkı para politikası talebi dengeleyecek. Yılın ikinci yarısında, parasal aktarımın gecikmeli etkisiyle iç talepte zayıflama olacağını, cari dengede iyileşmenin devam edeceğini öngörüyoruz. Tüketici enflasyonu öngörülen tahmin aralığının üzerinde gerçekleşmiştir. Enflasyon göstergeleri ana eğilimde gerilemeye işaret etmektedir. Enflasyon Nisan'da yüzde 69,38 ile tahmin aralığının 0,9 puan üzerinde tamamladı. Öngörülerimizin aksine yılın ilk çeyreğinde toplam talep koşulları güçlü seyretmiş, kredi koşullarında artış gerçekleşmiştir. Reel ücret artışları talebi destekledi. Ana eğilimdeki yüksek seyirde hizmet fiyatlarının rolü belirgindir. Son dönemde hizmetler grubundaki fiyat artışlarının diğer gruplara kıyasla daha güçlü seyrettiğini görüyoruz. Hizmet enflasyonu aylık bazda yavaşlamakla birlikte yüksek bir seyir izlemektedir. Gelişmiş ülkelerde de hizmet enflasyonu manşet enflasyonun üzerindedir.

"KONUT FİYATLARINDAKİ YAVAŞLAMA KİRA ARTIŞINI SINIRLAYABİLİR"

Konut piyasasındaki gelişmeleri öncü gösterge olarak yakından takip ediyoruz. Konut piyasasındaki gelişmeleri öncü gösterge olarak yakından takip ediyoruz. Konut fiyatlarındaki artış eğilimi yavaşlamaktadır. Konut fiyatlarının artış eğilimi tüketici fiyatlarındaki artış eğiliminin altında seyretmektedir. Konut fiyatlarındaki yavaşlamanın ilerleyen dönemde gecikmeli olarak kira artışını sınırlayabileceğini değerlendiriyoruz. Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışlarının yavaşlaması beklenmektedir. Parasal sıkılaştırmanın beklentiler üzerindeki etkisi yakından takip edilmektedir. Enflasyon beklentilerinin tahmin aralığına yakınsaması, dezenflasyon açısından kritik önemdedir. Kararlarımızın enflasyon beklentilerinde iyileşme sağlayacağını, piyasa beklentileri ile ara hedefimiz arasındaki farkın kapanacağını öngörüyoruz.

"KREDİ FAİZLERİ TALEBİ YAVAŞLATACAK"

Parasal duruş belirgin şekilde sıkılaştırılmıştır. Parasal aktarım mekanizmasını destekleyen ve güçlendiren adımlar atılmıştır. Likidite gelişmelerini yakından takip ederek, sterilizasyon araçlarını gerektiğinde etkin bir şekilde kullanacağız. Parasal sıkılaştırma finans piyasalarına hızlı ve güçlü bir şekilde yansıyor. Kredi faizlerinin geldiği seviye iç talebin yavaşlamasına destek verecek. Tüketici kredi büyümesi zayıflamaktadır. Son verilen yabancı para mevduatından TL mevduatına geçişin hızlandığını gösteriyor. Parasal politika duruşumuz ve makroihtiyati çerçeve mevduat faizlerinin TL'ye geçişi destekleyecek seviyelerde kalmasını ve tasarrufların artmasını sağlayacak. TL mevduat payı artmaya devam etmektedir. Son dönemde yabancı para kredilerinin arttığını gözlemliyoruz.

REZERVLERDE ARTIŞ

Türkiye'nin risk primindeki iyileşme potföy akımlarını destekledi. Portföy girişleri DİBS piyasasına yoğunlaşırken offshore swaplara da yansıdı. Mart toplantısında yaptığımız ilave sıkılaştırma, yurt içi ve dışı yerleşiklerin TL'ye güvenini artıdı ve rezervlere olumlu yansıdı. Swap hariç net rezervlere bugün itibarıyla baktığımızda son iki haftada 18 milyar dolarlık bir ek iyileşme görmekteyiz. Böylece, ilgili dönemde swap hariç net rezervler toplam 34 milyar dolar artmıştır.

ENFLASYON TAHMİNİNE YUKARI YÖNLÜ GÜNCELLEME

2024 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 38’e güncelledik. 2025 ve 2026 tahminlerini sırasıyla yüzde 14 ve yüzde 9 seviyesinde koruduk. Orta vadede ise enflasyonun yüzde 5’te istikrar kazanmasını hedefliyoruz.

Tahmin aralıklarının alt ve üst noktaları da 2024 yılı için yüzde 34 ve 42, 2025 yılı için ise yüzde 7 ve 21’e tekabül etmektedir.

Para politikasındaki kararlı duruşumuz, yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerindeki düzelme vasıtasıyla aylık enflasyonun ana eğilimini düşürecektir.

Aylık enflasyonun ana eğiliminde, belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri, öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz.

Soru-cevap kısmı

Talebi dengeleyerek enflasyonu düşürmek istiyoruz, bunu da aksiyona döktük ama kamu maliyesinden gelecek destek de önemli. Yönetilen yönlendirilen fiyatların belirlenmesi hususu da önemli, harcamalarla ilgili tasarruf tedbirleri hazırlanıyor, İkinci devrede ve 2025 yılındaki dezenflasyon sürecinde bundan destek alacağımızı düşünüyoruz.

"ENFLASYONDA ZİRVE YÜZDE 76 CİVARINDA OLABİLİR"

Enflasyonda zirveyi Mayıs ayında göreceğiz, bu çok net, şu anki hesaplarımıza göre baz etkisi ve doğal gaz etkisiyle enflasyonda zirvenin yüzde 75-76 civarında olacağını öngörüyoruz. İlk 4 ayda 4 puana yakın bir ilave enflasyon gerçekleşti. Para politikası adına ne gerekiyorsa yapmaya hazırız. Öne çıkan temel faktörün güçlü iç talep olduğunu söyleyebilirim.

"DEZENFLASYONLA DAHA SAĞLIKLI BÜYÜME OLACAK"

Para politikasında sıkılaşmayla talepte dengelenme öngörüyoruz, güçlü bir sıkılaştırma yaptık. Dezenflasyonla birlikte daha sağlıklı bir büyüme olacağını öngörüyoruz.

"TL'YE CİDDİ TALEP VAR"

Türk lirasına ciddi bir talep var. Kalıcı likidite artışına zorunlu karşılıkla müdahale ettik, geçici likidite için depo ihaleleri açtık. Likidite yönetimi için döviz biriktirdikçe swapları kapattık ama swap bakiyesi yetersiz olabiliyor. Likidite fazlasının geçici olduğunu değerlendiriyoruz, bir süre depo ihaleleriyle devam edeceğiz. Likidite yönetimi önümüzdeki dönemde oldukça önemli.

"ENFLASYONUN DÜŞECEĞİNE DAİR İNANÇ GÖRÜYORUZ"

Piyasa katılımcılarında enflasyonun düşeceğine dair net bir inanç görüyoruz. Hedeflerin üç ay gecikmeli de olsa tutturulacağını görüyoruz. Hanehalkı tarafında beklenti oluşumu biraz daha farklı, daha çok gerçekleşen ve hissedilen enflasyon üzerinden hareket ediyor, enflasyonda kalıcı bir düşüş oldukça hanehalkı tarafında da toparlanacağını düşünüyorum.

"REZERV HEDEFİMİZ YOK"

Döviz rezervlerine ilişkin bir hedefimiz yok. Enflasyondaki düşüş hedefine mani olmayacak şekilde rezerv pozisyonumuzu da düzeltmeyi hedefliyoruz. Enflasyonu düşürebilirsek rezerv pozisyonunda daha doğal ve kalıcı bir iyileşme sağlayacağız.  Piyasa koşullarını bozmayacak şekilde döviz alımı yaparak rezerv pozisyonumuzu düzeltmeye gayret ediyoruz. Dönem dönem TL'ye çok talep olunca bizim için rezerv biriktirme fırsatı oluyor. Kur korusunda bir hedefimiz yok. Kur serbest piyasada arz-talep talebiyle oluşuyor. Sıkı para politikası çerçevesinde tabii ki TL güçlenebilir.

"YENİ BANKNOTA İHTİYAÇ DUYULURSA GEREKLİ ADIMLARI ATACAĞIZ"

KKM şu anda 70 milyar dolar civarına indi, şeffaflık adına döviz cinsi olarak da yayımlanmasını değerlendiririz. Üst kupür banknota ihtiyaç olup olmadığı bir çok faktöre bağlı, ihtiyaç görülürse gerekli adımları atacağız. Bu konuda düzenleme yetkisi BDDK'da, değerlendirilecekse kendileri gerekli olduğu şekilde açıklama yapabilir. Kırılganlıkları çok artırmayacak şekilde hareket etmekte fayda olduğunu düşünüyoruz.

ASGARİ ÜCRET

Asgari ücret konusu TCMB uhdesinde değil, dolayısıyla bir tavsiye verilmesi söz konusu değil. Şu anda ücretlerin yüksek enflasyondan dolayı erimesi söz konusu, dolayısıyla yapmamız gereken dezenflasyonu sağlamak.

AKÇAY: YAPMAK İSTEDİĞİMİZ MEKANİZMAYI GÜÇLENDİRMEK

TCMB Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay "Çeşitli varsayımlar ve çeşitli senaryolar çalışılıyor, en önemli faktörlerden bir tanesi talebin nasıl daralmaya başlayacağız. Mart ayındaki sıkılaştırmanın etkisini çok hızlı görmeye başladık. Enflasyonda bandın üst kanadını aşacağımız kanaatinde kesinlikle değiliz. Verdiğimiz bantla ilgili şu an bir sıkıntımız yok. Yumuşak iniş veya sert iniş konusunda aktarım mekanizması zayıflarken sert iniş zorunluluğu vardı; Bizim yapmaya çalıştığımız mekanizmayı güçlendirmek, Mart ayından itibaren bu mekanizmayı ciddi şekilde güçlendirdik. Frene çok sert basmış gibi görünüyoruz ama bu sadece bir aylık, tek başına bir anlam ifade etmez" dedi.

Kaynak: iha