Japonya’da 17 yıldır kesintisiz süregelen nüfus düşüşü, 2026 yılı İçişleri Bakanlığı verileriyle tarihi bir kritik eşiğe ulaştı. Ülkede yıllık doğum sayısı, verilerin toplanmaya başladığı 1899 yılından bu yana en düşük seviyesine gerilerken; tırmanan yaşlanma krizi yalnızca ekonomiyi değil, doğrudan ülkenin ulusal güvenliğini ve savunma kapasitesini tehdit eder hale geldi.
Doğu Asya’da tırmanan bölgesel gerilimlerin ortasında Japonya, Öz Savunma Kuvvetleri’nin (SDF) asker ihtiyacını karşılamakta büyük zorluk çekiyor.
Rekor seviyede düşen doğurganlık ve yaşlanan nüfus
İçişleri Bakanlığı’nın son raporuna göre, Japon vatandaşı nüfusu Ocak ayında son 42 yılda ilk kez 120 milyonun altına düşerek %0,76 oranında azaldı. Yabancı yerleşiklerle birlikte toplam nüfus 123,76 milyon olarak kaydedilse de yerli nüfustaki çöküş engellenemiyor.
Resmi verilere göre öne çıkan dramatik göstergeler şu şekilde:
-
Doğurganlık Oranı: Kadın başına düşen çocuk sayısı 1,14 ile küresel çaptaki en düşük seviyelerden birine geriledi.
-
Tarihi Düşük Doğum: 2025 yılında Japonya’da doğan bebek sayısı bir önceki yıla göre 15 bin azalarak 671 bin 236’ya düştü.
-
Yaşlı Nüfus Payı: 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfusa oranı %30’a ulaştı. 2070 yılında bu oranın %40’a çıkacağı öngörülüyor.
Esnek olmayan uzun çalışma saatleri (haftalık 60 saati aşan mesailer), geç evlilikler ve yalnız yaşama tercihleri nüfus krizini derinleştiren temel nedenler arasında gösteriliyor.
Askeri kaynaklar tükeniyor: Orduda ciddi personel açığı
Nüfus krizinin en ağır sonuçları savunma sektöründe hissediliyor. Başbakan Sanai Takaichi hükümeti, savunma bütçesini 2027 yılına kadar GSYH’nin %2’sine çıkarma hedefini sürdürse de parasal kaynaklar asker açığını kapatmaya yetmiyor.
Amerikan Foreign Policy dergisinin raporuna göre, Japon ordusu aktif personel sayısı bakımından Çin’in onda biri, Kuzey Kore’nin ise beşten biri büyüklüğünde. Askerlik çağı olan 18-26 yaş arası genç nüfus, 1994’te 17,43 milyon iken 2024 itibarıyla %40 azalarak 10,2 milyona geriledi. Bu durum, Öz Savunma Kuvvetleri’nin 2023 yılında koyduğu alım hedeflerinin %50’sini dahi tutturamamasına yol açtı.
Alınan önlemler yetersiz kaldı
Tokyo yönetimi gençleri orduya çekmek ve aileleri çocuk yapmaya teşvik etmek için bir dizi radikal adım attı:
-
Savunma Önlemleri: Yaş sınırının 26’dan 32’ye çıkarılması, reklam hatlarında Anime ve popüler kültür figürlerinin kullanılması.
-
Sosyal Teşvikler: 2030’a kadar çocuk bakım bütçesinin iki katına çıkarılması, 3 ve üzeri çocuklu ailelere üniversite eğitimi desteği ve devlete bağlı arkadaşlık/çöpçatanlık uygulamalarının başlatılması.
Göçmen politikalarının esnetilmesi bir çözüm olarak sunulsa da Başbakan Takaichi liderliğindeki muhafazakâr kanat, sosyal uyum maliyetleri ve orduya yalnızca Japon vatandaşlarının alınabilmesi kuralı nedeniyle sınırların açılmasına mesafeli yaklaşmayı sürdürüyor.
