Orta Doğu’da 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan ve nükleer tesislerden stratejik komuta merkezlerine kadar genişleyen saldırı dalgası, küresel ekonominin en hassas noktası olan Hürmüz Boğazı’na sıçradı. İran’ın, dini lider Hamaney dahil çok sayıda üst düzey ismin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan operasyonlara yanıt olarak boğazı kapatması, petrol piyasalarını ve deniz lojistiğini altüst etti.
“Kapatmadık, ABD Kapatmaya Zorladı”
İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı’nı kasten kapatmadıklarını, yaşanan çatışma ortamı ve ABD saldırıları nedeniyle güvenliğin kalmadığını savunuyor. Ancak sahada durum çok daha sert:
Gemi Trafiği Durdu: Normal şartlarda günde ortalama 138 geminin geçtiği boğazdan, 3-5 Mart tarihlerinde sadece birkaç geminin geçebildiği bildiriliyor.
Alternatif Rota Arayışı: Dünyanın dev konteyner şirketleri rotalarını tamamen Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu’na çevirdi. Bu durum, teslimat sürelerini ve maliyetleri tarihi seviyelere taşıdı.
Saldırılar Sürüyor: İran Devrim Muhafızları, bölgede ABD’ye ait bir petrol tankerini füzeyle vurduğunu iddia ederek gövde gösterisi yapmaya devam ediyor.
Trump’ın “Donanma Eskortu” ve Sigorta Hamlesi
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz’deki tıkanıklığı aşmak için donanma unsurlarını ticari gemilere refakatçi olarak atayacağını duyurdu. Ancak bu durum, uzmanlara göre Amerikan savaş gemilerini de açık hedef haline getirebilir. Trump ayrıca, gemi sigorta şirketlerinin bölgeden çekilmesi üzerine, ABD devlet garantisiyle “çok makul fiyatlı” yeni bir sigorta planı sundu. Ancak lojistik sektörü, bu planın sahadaki füze tehdidini ortadan kaldırmayacağı konusunda endişeli.
Asimetrik Tehdit: Kıyı Füzeleri
Savunma analistleri, İran’ın klasik donanma unsurlarının (fırkateynler ve komuta gemileri) saldırılarda ciddi hasar aldığını teyit ediyor. Ancak asıl tehlike açık denizde değil, kıyıda pusuda bekliyor:
Gemi Savar Füzeleri: Sivil kamyonlara dahi monte edilebilen bu füzeler, boğazdan geçmeye çalışan her türlü unsura karşı asimetrik bir tehdit oluşturuyor.
Sürat Tekneleri: Küçük ama etkili sürat tekneleriyle düzenlenen baskınlar, ABD’nin koruma kalkanını delmek için kullanılan temel yöntem haline geldi.
Küresel Şok: Petrol Fiyatları Zirvede
Hürmüz’deki krizin etkisiyle ham petrol fiyatları keskin bir yükseliş grafiği çiziyor. Irak gibi bölge üreticilerinin sevkiyat yapamaması ve boğazdaki tıkanıklık, küresel enerji arzında büyük bir çatlak oluşturdu.
Şu anki tabloda Hürmüz Boğazı, diplomatik bir çözümden ziyade askeri bir hesaplaşmanın tam merkezinde yer alıyor.
