Dizüstü bilgisayarın üzerine bir bardak su veya kahve dökülmesi ilk anda sıradan bir kaza gibi görünse de yapılan yanlış müdahaleler anakart, klavye ve depolama birimlerinde kalıcı hasarlara yol açabiliyor. Sıvı temasında cihazı temizlemeye ya da çalışıp çalışmadığını test etmeye girişmeden önce atılması gereken ilk ve en kritik adım, elektrik akımını derhal kesmektir.
Cihaz açıkken şarj kablosu hemen prizden çekilmeli ve işletim sisteminin kapanması beklenmeden güç tuşuna uzun süre basılarak bilgisayar zorla kapatılmalıdır. Donanım tamir platformu iFixit, bataryası sökülebilen modellerde pilin vakit kaybetmeden çıkarılmasını, harici disk, fare ve hafıza kartı gibi tüm çevre birimlerinin de derhal sökülmesini öneriyor. Sıvı ile elektriğin teması, milisaniyeler içinde kısa devreye yol açarak iç devreleri yakabilir.
Ters çevirin ve tuşlara baskı yapmayın
Güç kesildikten sonra yüzeydeki sıvının klavye ve kasanın dışından emilmesi için kuru ve emici bir bez kullanılmalıdır. Bu aşamada tuşlara kesinlikle sertçe basılmamalıdır; zira baskı, sıvının tuş yataklarından anakarta doğru sızmasını hızlandırır.
Bilgisayar, sıvının içeride birikmesini önlemek ve dışarı süzülmesini sağlamak amacıyla “çadır” veya “ters V” pozisyonuna getirilerek kuru bir zemine bırakılmalıdır. Cihazı hareket ettirirken sıvının anakartın diğer hassas bölgelerine yayılmaması için sarsıntıdan kaçınılmalıdır. Bilgisayarın anlık durumunu görmek için yeniden başlatma denemesi yapılmamalıdır; zira hemen çalışan bir cihaz dahi saatler sonra korozyon nedeniyle tamamen işlevsiz kalabilir.
Şekerli içecekler korozyon riskini katlıyor
Dökülen sıvının niteliği cihazın kurtarılma şansını doğrudan etkiliyor:
- Normal Su: Nispeten daha kolay kurur; ancak içerdiği kireç ve mineraller kuruduktan sonra iletken kalıntılar bırakarak kısa devreye neden olabilir.
- Kahve, Çay ve Gazlı İçecekler: Şeker ve süt içeren sıvılar buharlaştığında geride yapışkan ve aşındırıcı tortular bırakır. Bu tabaka, elektronik devrelerde çok daha hızlı ve kalıcı bir korozyon (oksitlenme) süreci başlatır.
Bilgisayar üreticisi Dell’in teknik destek raporları da sıvı temasının klavye katmanlarından anakart üzerindeki mikro lehimlere kadar geri döndürülemez paslanma ve yanıklara yol açtığını doğruluyor.
Pirinç ve fön makinesi efsanesine dikkat
Kullanıcılar arasında en yaygın hatalardan biri cihazı pirince yatırmak ya da saç kurutma makinesiyle kurutmaya çalışmaktır. iFixit uzmanları, pirincin devre aralarındaki sıvıyı veya tortuyu temizlemediğini, aksine cihazın içine nişasta tozu ve küçük taneler kaçırarak durumu kötüleştirdiğini belirtiyor.
Fön makinesinden gelen sıcak hava ise klavyedeki plastik aksamı eritebileceği gibi, sıvıyı anakartın daha derin noktalarına üfleyerek tahribatı büyütür. Yeterli teknik bilgiye ve hassas tornavida setlerine sahip olmayan kullanıcıların karmaşık modern dizüstü bilgisayarları kendilerinin açmaması, cihazı çalıştırmadan doğrudan yetkili bir teknik servise götürerek korozyon önleyici izopropil alkol banyosu yaptırması öneriliyor.
Öte yandan Apple dahil pek çok teknoloji üreticisi, cihazların içerisine yerleştirdiği sıvı temas göstergeleri (LCI) sebebiyle sıvı kaynaklı arızaları standart garanti kapsamı dışında tutuyor.
