Avrupa Komisyonu, teknoloji devi Google’a Dijital Piyasalar Yasası’nı (DMA) ihlal ettiği gerekçesiyle toplam 890 milyon avro (yaklaşık 1 milyar dolar) tutarında yeni bir para cezası kesildiğini duyurdu. Bu karar, AB’nin büyük teknoloji şirketlerinin pazar hakimiyetini sınırlandırmak amacıyla yürürlüğe koyduğu DMA kapsamındaki ilk doğrudan mali yaptırım olma özelliğini taşıyor.
Avrupa Brüksel yönetimi yaptırım kararını iki ana başlık altında topladı: Google’ın kendi hizmetlerini arama sonuçlarında öne çıkarması nedeniyle 460 milyon avro, uygulama geliştiricilerinin Google Play dışındaki alternatif ödeme kanallarına yönlendirilmesini engellediği için ise 430 milyon avro ceza uygulandı.
Dijital Piyasalar Yasası ile “kapı tutucu” denetimi
AB tarafından uygulamaya konulan Dijital Piyasalar Yasası, milyonlarca kullanıcıya ve işletmeye erişimi kontrol eden ve “kapı tutucu” (gatekeeper) olarak adlandırılan dev platformlara sıkı kurallar getiriyor. Yasaya göre bu şirketlerin kendi ürün ve hizmetlerine rakipleri karşısında ayrıcalık tanıması yasaklanıyor.
Ayrıca yasa, uygulama geliştiricilerinin tüketicilerle serbestçe iletişim kurmasına, onları uygulama mağazası dışındaki daha uygun fiyatlı alternatif satın alma kanallarına yönlendirmesine imkan tanınmasını zorunlu kılıyor.
Google neden cezalandırıldı?
Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen incelemeler sonucunda Google’ın, arama motoru üzerinden sunulan alışveriş, otel, ulaşım ve spor gibi kendi dikey hizmetlerini rakiplerine kıyasla daha belirgin ve ayrıcalıklı biçimde konumlandırdığı tespit edildi.
İkinci ihlal konusunda ise Google Play Store’u kullanan geliştiricilerin, kullanıcıları platform dışındaki daha ucuz tekliflerden ücretsiz olarak haberdar etmesinin ve sözleşme akdetmesinin kısıtlandığı belirtildi.
Google karara nasıl yanıt verdi?
Google cephesi ise verilen cezaya ve zorunlu kılınan düzenlemelere sert tepki gösterdi. Şirket yetkilileri, dayatılan kuralların hizmet kalitesini düşürdüğünü, kullanıcıların bilgiye hızlı erişimini zorlaştırdığını ve dijital güvenlik araçlarının etkinliğini azalttığını savundu.
Buna rağmen şirket, yeni yaptırımlardan kaçınmak adına Avrupa Komisyonu ile diyalog halinde kalacağını ve gerekli düzenlemeler üzerinde çalışmayı sürdüreceğini bildirdi.
60 günlük uyum süresi
Brüksel yönetimi, Google’a tespit edilen ihlalleri gidermesi ve pazarda adil rekabet koşullarını sağlaması için 60 gün süre tanıdı. Şirketin belirtilen süre içerisinde karara uyum sağlamaması halinde, küresel günlük cirosunun %5’ine varan oranlarda ek periyodik cezalarla karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapıldı.
Küresel dijital rekabette yeni dönem
Bu son yaptırımla birlikte, daha önce Android, Google Shopping ve AdSense davalarından milyarlarca avroluk cezalara çarptırılan Google’ın Avrupa Birliği’ndeki toplam ceza faturası 10 milyar avro eşiğini aşmış oldu.
Rekabet uzmanları, verilen kararın Avrupa’daki tüketicilere daha geniş seçenekler sunacağını ve küçük ölçekli girişimlerin dev platformlar karşısında daha adil bir rekabet şansı yakalayacağını vurguluyor. Düzenleme, ABD ve diğer küresel pazarlar için de emsal bir içtihat niteliği taşıyor.
