ABD ile İran arasında karşılıklı saldırılar tırmanmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı’nı ticari deniz trafiğine yeniden açabilmek için uluslararası müttefiklerinin desteğine ihtiyaç duyuyor. Axios portalının Avrupalı diplomatlara dayandırdığı habere göre; ABD ve İngiltere, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası bir koalisyon kurmak üzere önümüzdeki hafta Londra’da üst düzey bir güvenlik zirvesi düzenlemeyi planlıyor.
Savunma bakanları ve üst düzey askeri komutanların katılması beklenen toplantının gündemi ve kesin tarihi üzerindeki görüşmeler sürerken, Washington’ın krizden çıkış yolu aradığı ve İngiltere ile Fransa’nın katılım konusunda birkaç ülkeyi ikna ettiği bildiriliyor.
Şartlı katılım: “Savaşa değil, sadece Hürmüz’e ortak oluruz”
Al Jazeera’nin Washington kaynaklarından aktardığı bilgilere göre, kurulacak koalisyona katılması muhtemel Avrupalı ve bölgesel ülkeler, rollerinin yalnızca Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğiyle sınırlı kalmasını şart koşuyor. Müttefikler, ABD’nin İran ile yürüttüğü doğrudan savaşın bir parçası olmak istemediklerini açıkça ifade ediyor.
Washington yönetiminin müttefiklerinden temel talepleri şunlar:
-
Güvenli Koridor: Boğazda güvenli geçiş hatlarının temizlenmesi ve açılması için mayın tarama gemileri, savaş gemileri ve insansız hava araçları (İHA) tedariki.
-
Operasyonel Destek: Bölgedeki ticari gemilere refakat edilmesi ve deniz güvenliğinin ortaklaşa sağlanması.
“İran acıya daha dayanıklı, tek çözüm ateşkes”
Eski ABD’li diplomat Michael Ratney, ABD, Avrupa ve Arap ülkelerinin İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünden ve petrol akışının durmasından rahatsız olduğunu belirtmekle birlikte, kurulacak bir koalisyonun başarılı olmasının son derece zor olacağını ifade etti.
Ratney, İran’ın çatışma ortamına ve askeri baskılara katlanma kapasitesinin ABD ve müttefiklerinden daha yüksek olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
“İran’ın yarattığı tehdit algısı dahi denizcileri, tankerleri ve sigorta şirketlerini boğazdan geçmekten alıkoymaya yeterlidir. Dolayısıyla boğazın kalıcı olarak açılmasını sağlayacak tek yol nihai bir ateşkes anlaşmasıdır. Avrupalı ülkeler çatışmalar durmadan fiili bir askeri operasyona doğrudan katılmayacaktır.”
“Dünya Hürmüz’ün kontrolünü İran’a bırakamaz”
Eski ABD Savunma Bakan Yardımcısı Sergio de la Peña ise uluslararası toplumun Hürmüz Boğazı ve ardından Babülmendeb’in İran denetimine girmesine seyirci kalamayacağını belirtti. De la Peña, böyle bir durumun küresel deniz ticaretinde dengeleri altüst edeceğine dikkat çekti.
De la Peña’ya göre, Londra’da atılacak adımlar Trump’ın İran’ı yeniden müzakere masasına oturtmak için askeri baskıyı artırma isteğini yansıtıyor. Askeri harekatların zaman alacağını belirten de la Peña, devasa petrol üretimi sayesinde ABD’nin enerji krizinden daha az etkilendiğini, ancak enerji ithalatına bağımlı Avrupa ve Körfez ülkelerinin durumdan çok daha ağır zarar gördüğünü vurguladı.
Londra’da yapılması planlanan zirveye ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’in katılması beklenirken; Beyaz Saray, Pentagon ve İngiltere’nin Washington Büyükelçiliği konuya ilişkin resmi açıklama yapmaktan kaçındı.
