İsviçre’de bir süredir devam eden İran ve ABD arasındaki teknik müzakereler, tarafların uzlaşmasıyla yeni bir aşamaya taşındı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, mutabakatın uygulanmasına yönelik somut mekanizmalar üzerinde anlaşmaya varıldığını duyurdu.
İran-ABD görüşmelerinde ‘çalışma grubu’ uzlaşısı
Müzakere sürecini yürüten İran heyetinin başkanı Garibabadi, sürecin teknik ayağının tamamlandığını açıkladı. Yapılan açıklamaya göre taraflar, konuları daha detaylı ve teknik düzeyde ele almak üzere dört ana başlıkta çalışma grubu oluşturma kararı aldı. Bu gruplar şu alanlara odaklanacak:
- Yaptırımların kaldırılması
- Nükleer konular
- Yeniden yapılanma
- Ekonomik kalkınma
Söz konusu gruplar, teknik ayrıntıları raporlayarak bir üst düzey komiteye sunacak.
Hürmüz ve Lübnan için ortak koordinasyon
Diplomatik görüşmelerde sadece ekonomik ve nükleer konular değil, bölgesel güvenlik başlıkları da öne çıktı. Varılan anlaşma kapsamında, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini koordine edecek bir “temas noktası” oluşturulması kararlaştırıldı. Ayrıca, Lübnan’da tırmanan çatışmaların daha fazla yayılmasını önlemek amacıyla ortak bir koordinasyon birimi kurulacağı bildirildi.
12 milyar dolarlık fon ve petrol lisansı
Müzakerelerin en dikkat çeken finansal sonucu ise dondurulmuş varlıkların durumu oldu. İran ve ABD’nin, toplamda 12 milyar dolarlık (iki adet 6 milyar dolarlık dilim halinde) dondurulmuş fonun serbest bırakılması konusunda derhal uygulama aşamasına geçilmesi için anlaştığı ifade edildi.
Garibabadi, bu gelişmeleri destekleyecek önemli bir adımı daha hatırlattı: İran’ın petrol ve petrokimya ürünlerinin satışına ilişkin genel bir lisansın ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından internet sitesinde yayımlandığını belirtti.
Yeni yönetim mekanizması
Bundan sonraki sürecin takibi için daha geniş kapsamlı bir yapı kuruldu. Müzakereler; İran Meclis Başkanı ve Dışişleri Bakanı’nın yanı sıra ABD Başkan Yardımcısı, Pakistan ve Katar başbakanlarının gözetimindeki bir “üst düzey komite” çatısı altında ilerleyecek. Teknik heyet başkanları, çalışma gruplarının ve koordinasyon birimlerinin faaliyetlerini denetleyerek bu komiteye düzenli rapor sunacak.
